Ryszard Kapuściński
„Podróże z Herodotem” Ryszarda Kapuścińskiego łączą wspomnienia reportera z lekturą „Dziejów” Herodota. Zadania maturalne dotyczą motywu granicy, spotkania z Innym i metody poznawania świata.
Lektura obowiązkowa (poziom podstawowy i rozszerzony)
Obowiązkowa we fragmentach.
Źródło: Podstawa programowa (Dz.U. 2024 poz. 1019), s. 41.
Konto zakładasz w minutę · pełny dostęp do wszystkich przedmiotów od 49 zł/mies.
O temacie
„Podróże z Herodotem” są na liście lektur obowiązkowych w zakresie podstawowym, we fragmentach. Ryszard Kapuściński opowiada w nich o początkach swojej pracy reportera i o pierwszych wyjazdach za granicę, m.in. do Indii i Chin. W podróżach towarzyszy mu książka: „Dzieje” Herodota z Halikarnasu, greckiego autora, który opisywał świat znany starożytnym.
Kapuściński czyta Herodota jako poprzednika reporterów: kogoś, kto wędruje, pyta i zapisuje to, czego się dowiedział. Zadania sprawdzają, czy rozumiesz tę podwójną konstrukcję, oraz znaczenie pojęć, wokół których zbudowana jest książka: granicy, którą trzeba przekroczyć, i Innego, którego trzeba poznać.
Ponieważ lektura obowiązuje we fragmentach, najważniejsze są początkowe rozdziały i refleksje autora.
Pytania z bazy dla tego tematu
Prawdziwe pytania z bazy — kliknij odpowiedź i sprawdź. Po jednym z każdego dostępnego typu (do 6 zakładek). Tak samo wyglądają pytania w Quizie w aplikacji, gdzie odpowiedzi otwarte ocenia AI.
Jak działa quiz
W tym quizie
Quiz losuje spośród 34 pytania w bazie. Każdy typ pokazujemy tak, jak wygląda w Quizie.
Odpowiedz pełnym zdaniem. AI ocenia w 30 s z komentarzem CKE.
Wybierz jedną z 4 odpowiedzi A/B/C/D.
Typ zadania w tym banku.
Połącz elementy w pary: termin → definicja, autor → dzieło, wzór → nazwa.
Zakres testu
7 kluczowych umiejętności – każdą przećwiczysz na pytaniach w Quizie.
Autor opowiada o własnych wyjazdach reporterskich i równolegle o lekturze „Dziejów”. Opowieść o współczesności przeplata się z opowieścią o świecie opisanym przez Herodota.
Punktem wyjścia jest pragnienie przekroczenia granicy. W książce granica oznacza nie tylko linię między państwami, lecz także barierę języka, kultury i własnej niewiedzy.
Młody reporter trafia do krajów, których nie zna i których języka nie rozumie. Doświadcza zagubienia i uczy się, że poznanie obcego świata wymaga przygotowania i pokory.
Grecki autor „Dziejów”, pochodzący z Halikarnasu, nazywany ojcem historii. Kapuściński widzi w nim także pierwszego reportera: podróżuje, wypytuje świadków i porównuje ich relacje.
Inny to człowiek z odmiennej kultury. Autor pokazuje, że można reagować na niego zamknięciem albo ciekawością, i opowiada się za próbą zrozumienia.
Podział świata na swoich i obcych Kapuściński odnajduje już u Herodota, który opisuje Greków i ludy przez nich uznawane za obce. To punkt wyjścia do pytań o stereotypy i uprzedzenia.
Książka łączy cechy reportażu, eseju i wspomnień. Nie jest ani relacją z jednej podróży, ani streszczeniem „Dziejów”.
📖 Do zapamiętania
Postacie, motywy, cytaty i konteksty z „Podróży z Herodotem”, o które pytają zadania w quizie.
Na czym potykają się maturzyści
Sprawdź, czy nie wpadasz w te pułapki – przy każdej jest poprawna wersja i wyjaśnienie.
To reportaż z jednej podróży
To wspomnienia z kilku wyjazdów połączone z refleksją nad lekturą „Dziejów”
Dlaczego: Pytania o gatunek i kompozycję wymagają wskazania, że książka łączy reportaż z esejem i wspomnieniem.
Herodot jest postacią, która podróżuje razem z autorem
Autorowi towarzyszy książka Herodota; „podróż z Herodotem” to lektura prowadzona w drodze
Dlaczego: Tytuł jest metaforą. Jej wyjaśnienie bywa osobnym zadaniem.
Kapuściński streszcza „Dzieje”
Kapuściński wybiera z „Dziejów” fragmenty i komentuje je, zestawiając z własnym doświadczeniem
Dlaczego: Rola „Dziejów” w książce polega na dialogu ze współczesnością, a nie na przekazaniu ich treści.
Granica w tej książce to tylko granica państwa
Granica oznacza także barierę języka, kultury, czasu i własnych ograniczeń
Dlaczego: Wieloznaczność tego pojęcia jest jednym z głównych tematów lektury.
Inny to w książce ktoś zagrażający
Inny to ktoś odmienny, kogo warto poznać; autor przeciwstawia ciekawość zamknięciu
Dlaczego: W wypracowaniach o spotkaniu z obcością trzeba oddać postawę autora, a nie przypisywać mu uprzedzeń.
Na maturze trzeba znać całą książkę
Podstawa programowa wymienia „Podróże z Herodotem” wśród utworów poznawanych we fragmentach
Dlaczego: Wystarczy dobrze znać omawiane fragmenty i główne pojęcia, żeby poprawnie odwołać się do lektury.
Strategia
Kolejność kroków przy rozwiązywaniu – w quizie i na maturze.
Egzamin ustny
Zadanie z listy jawnych zadań do części ustnej w latach 2026–2028 przy pozycji: Ryszard Kapuściński, „Podróże z Herodotem” (fragmenty). Pierwsze zadanie w zestawie, który losujesz na egzaminie, pochodzi z tej listy.
Czym dla człowieka może być podróżowanie? Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów „Podróży z Herodotem” Ryszarda Kapuścińskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Omówienie: teza, sceny, kryteria komisji i typowe błędyŹródło: Zadania jawne CKE na egzamin ustny 2026–2028 (komunikat dyrektora CKE z 30 sierpnia 2024 r.). Treść zadań przepisana dosłownie. Wszystkie pytania: matura ustna z polskiego – pytania jawne.
Te pytania są realnymi pytaniami z bazy dla tematu „Podróże z Herodotem” – tak wyglądają w aplikacji, te same komponenty co w quizie.
Do wyboru:
To dokładnie te same komponenty co w quizie, pokazane przed udzieleniem odpowiedzi. W aplikacji pytania pojawiają się jedno po drugim, a poprawną odpowiedź z wyjaśnieniem widzisz zaraz po wysłaniu swojej.
Jak zacząć
Po założeniu konta wchodzisz w Quiz i w kreatorze sesji wskazujesz „Podróże z Herodotem”. Cztery kroki:
Po zalogowaniu w górnym menu klikasz Quiz. Trafiasz na ekran konfiguracji sesji.
Wybierasz 📚 Język polski — kreator pokazuje wtedy epoki, lektury i działy z polskiego.
Wskazujesz „Podróże z Herodotem” – od tej chwili losowane są tylko pytania z tego tematu. Możesz też wybrać całą epokę Współczesność — wtedy quiz losuje z epoki i wszystkich jej lektur. Pominięcie tego kroku = pytania z całego polskiego.
Obok w kreatorze: 📚 Współczesność · ⛵ Odyseja · ❄️ Inny świat
Wybierasz poziom matury (podstawowa / rozszerzona / oba), kategorię pytań (np. testy i quizy, pisanie, praca z tekstem) i liczbę pytań (5–30). Klikasz „Rozpocznij” – quiz dobiera pytania do lekturę „Podróże z Herodotem” adaptacyjnie.
Już rozwiązujesz quiz, ale chcesz tylko pytań z „Podróże z Herodotem”? Otwierasz panel Filtruj nad pytaniem – wybierasz temat, ewentualnie typ i trudność. Kolejne pytanie losuje się już z zawężonej puli. Twój postęp i streak są zachowane – nie zaczynasz od zera.
Najszybsza droga
Załóż konto i uruchom quiz z „Podróży z Herodotem” — pierwsze pytanie w minutę.
Tak. Podstawa programowa (Dz.U. 2024 poz. 1019) wymienia „Podróże z Herodotem” Ryszarda Kapuścińskiego w zakresie podstawowym wśród utworów poznawanych we fragmentach.
Bo autorowi w podróżach towarzyszyły „Dzieje” Herodota. Kapuściński czyta je w drodze i traktuje ich autora jak poprzednika reporterów: człowieka, który wędrował, pytał i zapisywał.
Człowiekiem z odmiennej kultury, z którym reporter styka się w podróży. Autor pokazuje, że spotkanie z Innym wymaga ciekawości i wysiłku zrozumienia, a nie oceniania według własnych przyzwyczajeń.
Do tematów o podróży jako sposobie poznawania świata i siebie, o spotkaniu z obcością, o stereotypach oraz o roli ciekawości w życiu człowieka.
Te działy łączą się z tematem „Podróże z Herodotem” – przećwicz je w Quizie.
34 pytania w bazie, wyjaśnienie po każdej odpowiedzi, ocena AI odpowiedzi otwartych, trudność dopasowana do Ciebie i powtórki tego, co sprawiło Ci kłopot. Pełny dostęp do wszystkich przedmiotów — 49 zł/mies.
Wybierz, które kategorie plików cookies akceptujesz. Zgodę możesz zmienić w dowolnym momencie.
Sesja, bezpieczeństwo, podstawowa funkcjonalność (logowanie, koszyk subskrypcji, zabezpieczenia reCAPTCHA). Bez nich serwis nie działa.
Google Analytics 4 — anonimowe statystyki użycia serwisu. Pomaga nam poprawiać aplikację na podstawie tego, które funkcje są faktycznie używane.
Google Ads — remarketing i pomiar skuteczności reklam. Dzięki temu możemy pokazywać Ci trafniejsze reklamy i finansować rozwój darmowej wersji.
Zapamiętywanie preferencji (motyw ciemny/jasny, wybrane przedmioty, ustawienia sesji).
Dopasowywanie treści do Twoich zainteresowań (rekomendacje pytań, spersonalizowane przypomnienia o nauce).
