📖 Lektura📚 Współczesność

Podróże z Herodotem — zadania maturalne

Ryszard Kapuściński

„Podróże z Herodotem” Ryszarda Kapuścińskiego łączą wspomnienia reportera z lekturą „Dziejów” Herodota. Zadania maturalne dotyczą motywu granicy, spotkania z Innym i metody poznawania świata.

Lektura obowiązkowa (poziom podstawowy i rozszerzony)

Obowiązkowa we fragmentach.

Źródło: Podstawa programowa (Dz.U. 2024 poz. 1019), s. 41.

Zacznij ćwiczyć: Podróże z Herodotem → Jak działa quiz ↓

Konto zakładasz w minutę · pełny dostęp od 49 zł/mies.

zadań w katalogu
34
zadań w katalogu
typów zadań
7
typów zadań

Quiz · Podróże z Herodotem

„Podróże z Herodotem” w Quizie — jak ćwiczysz

34 pytania z tej lektury w jednym miejscu. Wybierasz je filtrem, po każdej odpowiedzi widzisz wyjaśnienie, a quiz sam dobiera trudność i wraca do Twoich błędów.

Quiz w Matury Online — panel „Filtruj”: Język polski, wybór tematu, typu zadania i trudności 1–5 z liczbą pytań przy każdej opcji
Quiz w aplikacji Matury Online — Język polski: pytanie i wyjaśnienie po odpowiedzi

  • Filtrujesz, co chcesz ćwiczyć

    Wybierasz epokę albo lekturę, typ zadania i trudność 1–5. Przy każdej opcji widzisz, ile pytań zostaje w puli.

  • Wyjaśnienie po każdej odpowiedzi

    Od razu wiesz, czy dobrze — i dlaczego. Zadania otwarte ocenia AI według zasad oceniania CKE, z punktacją częściową.

  • Powtórki pytań, na których się mylisz

    Pytanie z błędem wraca po kilku dniach z plakietką „Powtórka”. Powtórki zajmują najwyżej 30% sesji; wyłączasz je jednym przełącznikiem.

  • Trudność dobiera się do Ciebie

    Quiz liczy Twój poziom z ostatnich odpowiedzi i podsuwa pytania, przy których trafiasz ok. 70% — nie za łatwe, nie za trudne.

7 typów zadań — Podróże z Herodotem

z 19 typów w całym quizie · liczba pytań · filtr „Typ” w quizie
  • Otwarte 11
  • Zamknięte (A–D) 9
  • Luki w tekście 4
  • Dopasuj 3
  • Prawda/Fałsz 3
  • Wypracowanie 2
  • Uzupełnij 2

Po odpowiedzi — od razu wyjaśnienie

Zaznaczasz odpowiedź, klikasz „Sprawdź” i widzisz, która była poprawna i dlaczego. Możesz też odsłonić odpowiedź bez rozwiązywania albo pominąć pytanie.

Quiz w Matury Online — Język polski: zaznaczona odpowiedź, poprawna odpowiedź na zielono i wyjaśnienie pod pytaniem

Wypróbuj bez logowania

Kilka pytań z bazy z lektury „Podróże z Herodotem” — kliknij odpowiedź i sprawdź.
Ćwicz lekturę „Podróże z Herodotem” w Quizie → darmowe konto: 5 pytań dziennie · bez dziennego limitu od 49 zł/mies.

Wprowadzenie

Podróże z Herodotem na maturze

„Podróże z Herodotem” są na liście lektur obowiązkowych w zakresie podstawowym, we fragmentach. Ryszard Kapuściński opowiada w nich o początkach swojej pracy reportera i o pierwszych wyjazdach za granicę, m.in. do Indii i Chin. W podróżach towarzyszy mu książka: „Dzieje” Herodota z Halikarnasu, greckiego autora, który opisywał świat znany starożytnym.

Kapuściński czyta Herodota jako poprzednika reporterów: kogoś, kto wędruje, pyta i zapisuje to, czego się dowiedział. Zadania sprawdzają, czy rozumiesz tę podwójną konstrukcję, oraz znaczenie pojęć, wokół których zbudowana jest książka: granicy, którą trzeba przekroczyć, i Innego, którego trzeba poznać.

Ponieważ lektura obowiązuje we fragmentach, najważniejsze są początkowe rozdziały i refleksje autora.

Przed maturą

Powtórka z „Podróży z Herodotem” krok po kroku

  1. 1

    Odśwież pojęcia

    Zacznij od: Reportaż, Esej, „Dzieje” i 5 kolejnych pozycji.

    Pełna lista
  2. 2

    Sprawdź, co umiesz

    7 umiejętności do odhaczenia, od „Dwie podróże w jednej książce” po „Gatunek z pogranicza”.

    Lista umiejętności
  3. 3

    Uważaj na typowe błędy

    6 pułapek, np. „To reportaż z jednej podróży”. Przy każdej jest poprawna wersja i wyjaśnienie.

    Typowe błędy
  4. 4

    Sprawdź się

    Krótki quiz pokaże, co jeszcze wymaga pracy.

    Quiz z „Podróży z Herodotem” Rozwiąż zadania z bazy

Zakres materiału

Podróże z Herodotem — co musisz umieć

Lektura obowiązkowa w zakresie podstawowym, poznawana we fragmentach (podstawa programowa, Dz.U. 2024 poz. 1019). Treść sprawdzona z tekstem utworu.

  1. 1

    Dwie podróże w jednej książce

    Autor opowiada o własnych wyjazdach reporterskich i równolegle o lekturze „Dziejów”. Opowieść o współczesności przeplata się z opowieścią o świecie opisanym przez Herodota.

  2. 2

    Motyw granicy

    Punktem wyjścia jest pragnienie przekroczenia granicy. W książce granica oznacza nie tylko linię między państwami, lecz także barierę języka, kultury i własnej niewiedzy.

  3. 3

    Pierwsze wyjazdy: Indie i Chiny

    Młody reporter trafia do krajów, których nie zna i których języka nie rozumie. Doświadcza zagubienia i uczy się, że poznanie obcego świata wymaga przygotowania i pokory.

  4. 4

    Kim jest Herodot

    Grecki autor „Dziejów”, pochodzący z Halikarnasu, nazywany ojcem historii. Kapuściński widzi w nim także pierwszego reportera: podróżuje, wypytuje świadków i porównuje ich relacje.

  5. 5

    Spotkanie z Innym

    Inny to człowiek z odmiennej kultury. Autor pokazuje, że można reagować na niego zamknięciem albo ciekawością, i opowiada się za próbą zrozumienia.

  6. 6

    Swoi i obcy

    Podział świata na swoich i obcych Kapuściński odnajduje już u Herodota, który opisuje Greków i ludy przez nich uznawane za obce. To punkt wyjścia do pytań o stereotypy i uprzedzenia.

Pokaż pozostałe 1
  1. 7

    Gatunek z pogranicza

    Książka łączy cechy reportażu, eseju i wspomnień. Nie jest ani relacją z jednej podróży, ani streszczeniem „Dziejów”.

Typowe błędy

Tu łatwo stracić punkty

Rozróżnienia, na których łatwo stracić punkt, i sposób, żeby ich nie pomylić.

✗ Błąd

To reportaż z jednej podróży

✓ Poprawnie

To wspomnienia z kilku wyjazdów połączone z refleksją nad lekturą „Dziejów”

Dlaczego: Pytania o gatunek i kompozycję wymagają wskazania, że książka łączy reportaż z esejem i wspomnieniem.

✗ Błąd

Herodot jest postacią, która podróżuje razem z autorem

✓ Poprawnie

Autorowi towarzyszy książka Herodota; „podróż z Herodotem” to lektura prowadzona w drodze

Dlaczego: Tytuł jest metaforą. Jej wyjaśnienie bywa osobnym zadaniem.

✗ Błąd

Kapuściński streszcza „Dzieje”

✓ Poprawnie

Kapuściński wybiera z „Dziejów” fragmenty i komentuje je, zestawiając z własnym doświadczeniem

Dlaczego: Rola „Dziejów” w książce polega na dialogu ze współczesnością, a nie na przekazaniu ich treści.

✗ Błąd

Granica w tej książce to tylko granica państwa

✓ Poprawnie

Granica oznacza także barierę języka, kultury, czasu i własnych ograniczeń

Dlaczego: Wieloznaczność tego pojęcia jest jednym z głównych tematów lektury.

Pokaż pozostałe 2
✗ Błąd

Inny to w książce ktoś zagrażający

✓ Poprawnie

Inny to ktoś odmienny, kogo warto poznać; autor przeciwstawia ciekawość zamknięciu

Dlaczego: W wypracowaniach o spotkaniu z obcością trzeba oddać postawę autora, a nie przypisywać mu uprzedzeń.

✗ Błąd

Na maturze trzeba znać całą książkę

✓ Poprawnie

Podstawa programowa wymienia „Podróże z Herodotem” wśród utworów poznawanych we fragmentach

Dlaczego: Wystarczy dobrze znać omawiane fragmenty i główne pojęcia, żeby poprawnie odwołać się do lektury.

Do zapamiętania

Pojęcia i terminy do powtórzenia

Bez znajomości tych pojęć nie ma o czym mówić.

Reportaż
Relacja o rzeczywistych wydarzeniach, których autor był świadkiem lub które zbadał
Esej
Swobodny wywód łączący refleksję z osobistym tonem
„Dzieje”
Dzieło Herodota opisujące świat znany starożytnym Grekom
Herodot
Grecki autor z Halikarnasu, nazywany ojcem historii
Granica
W książce: linia między państwami, ale też bariera języka i kultury
Inny
Człowiek z odmiennej kultury
Swoi i obcy
Podział, z którego wyrastają stereotypy i uprzedzenia
Wiedza a zrozumienie
Znajomość faktów nie oznacza jeszcze zrozumienia innych ludzi

Egzamin ustny

Zadania jawne CKE: Podróże z Herodotem

Zadanie z listy jawnych zadań do części ustnej w latach 2026–2028 przy pozycji: Ryszard Kapuściński, „Podróże z Herodotem” (fragmenty). Pierwsze zadanie w zestawie, który losujesz na egzaminie, pochodzi z tej listy.

  1. 1

    Czym dla człowieka może być podróżowanie? Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów „Podróży z Herodotem” Ryszarda Kapuścińskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.

    Omówienie: teza, sceny, kryteria komisji i typowe błędy

Źródło: Zadania jawne CKE na egzamin ustny 2026–2028 (komunikat dyrektora CKE z 30 sierpnia 2024 r.). Treść zadań przepisana dosłownie. Wszystkie pytania: matura ustna z polskiego – pytania jawne.

Przykłady z bazy

Zobacz, jak wyglądają zadania z działu „Podróże z Herodotem”

Poniżej 5 prawdziwych zadań z bazy — każde innego typu.

🧭 Podróże z Herodotem ◉ Zamknięte (A–D) ⚫⚫⚫⚪⚪ Średnie Autorskie · PP 1 pkt

W jakim okresie Kapuściński przebywał w Chinach, o których pisze w „Podróżach z Herodotem”?

A w czasie rewolucji Xinhai
B po śmierci Deng Xiaopinga
C w czasie wojny opiumowej
D w czasach rządów Mao Zedonga
Rozwiąż na platformie →
🧭 Podróże z Herodotem ✎ Otwarte ⚫⚫⚫⚪⚪ Średnie 🤖 Ocena AI Autorskie · PP 2 pkt

Wskaż dwie cechy, które odróżniają reportaże Kapuścińskiego od typowych relacji dziennikarskich.

Rozwiąż samodzielnie — AI sprawdzi krok po kroku →
🧭 Podróże z Herodotem ⇄ Dopasuj ⚫⚫⚪⚪⚪ Łatwe Autorskie · PP 2 pkt

Dopasuj książkę Ryszarda Kapuścińskiego do jej tematu.

„Cesarz”
→
„Szachinszach”
→
„Heban”
→
Do wyboru: upadek władzy Hajle Syllasje w EtiopiiAfrykarewolucja w Iranie
Rozwiąż na platformie →
🧭 Podróże z Herodotem ⚖ Prawda/Fałsz ⚫⚫⚫⚪⚪ Średnie Autorskie · PP 1 pkt

Oceń prawdziwość stwierdzeń dotyczących „Podróży z Herodotem”.

Książka jest chronologiczną biografią Herodota opartą na dokumentach archiwalnych.

P F

Kapuściński uznaje relacje Herodota za bezwartościowe i nieprzydatne dla współczesnego reportera.

P F

Kapuściński przeczytał „Dzieje” dopiero po zakończeniu pracy reportera, na emeryturze.

P F
Rozwiąż na platformie →
🧭 Podróże z Herodotem ⎽ Luki w tekście ⚫⚫⚫⚪⚪ Średnie 🤖 Ocena AI Autorskie · PP 2 pkt
Podróż nie zaczyna się w momencie, kiedy ruszamy w (1), i właściwie nie kończy się nigdy, bo (2) pamięci kręci się w nas dalej.
Rozwiąż samodzielnie — AI sprawdzi krok po kroku →

Jak się uczyć

Strategia opanowania działu

Kroki w kolejności, w jakiej naprawdę warto je wykonać.

  1. 1

    Zacznij od tytułu: wyjaśnij jednym zdaniem, co znaczy podróżować „z Herodotem”.

  2. 2

    Wypisz znaczenia słowa „granica”, które pojawiają się w omawianych fragmentach.

  3. 3

    Zapisz, czego autor uczy się podczas pierwszych wyjazdów i jak zmienia to jego podejście do poznawania świata.

  4. 4

    Przygotuj jedno zestawienie do wypracowania o spotkaniu z obcością, np. z innym utworem o podróży lub o zderzeniu kultur.

  5. 5

    Rozwiąż zadania z bazy i wróć do tych, w których pomyliłeś to, co mówi Herodot, z tym, co mówi Kapuściński.

FAQ

FAQ — Podróże z Herodotem

Czy „Podróże z Herodotem” obowiązują na maturze?
Tak. Podstawa programowa (Dz.U. 2024 poz. 1019) wymienia „Podróże z Herodotem” Ryszarda Kapuścińskiego w zakresie podstawowym wśród utworów poznawanych we fragmentach.
Dlaczego książka ma w tytule Herodota?
Bo autorowi w podróżach towarzyszyły „Dzieje” Herodota. Kapuściński czyta je w drodze i traktuje ich autora jak poprzednika reporterów: człowieka, który wędrował, pytał i zapisywał.
Kim jest Inny w tej książce?
Człowiekiem z odmiennej kultury, z którym reporter styka się w podróży. Autor pokazuje, że spotkanie z Innym wymaga ciekawości i wysiłku zrozumienia, a nie oceniania według własnych przyzwyczajeń.
Do jakich tematów wypracowania pasuje ta lektura?
Do tematów o podróży jako sposobie poznawania świata i siebie, o spotkaniu z obcością, o stereotypach oraz o roli ciekawości w życiu człowieka.
Jak zrobić powtórkę z „Podróży z Herodotem” przed maturą?
Sprawdza się taka kolejność. 1) Zacznij od tytułu: wyjaśnij jednym zdaniem, co znaczy podróżować „z Herodotem”. 2) Wypisz znaczenia słowa „granica”, które pojawiają się w omawianych fragmentach. 3) Zapisz, czego autor uczy się podczas pierwszych wyjazdów i jak zmienia to jego podejście do poznawania świata. Na koniec sprawdź się w quizie z „Podróży z Herodotem”.

Powiązane działy

Wiedza z działu „Podróże z Herodotem” przyda Ci się też tutaj:

WspółczesnośćOdysejaInny światPisanie (rozprawka, esej)

← Wróć do wszystkich epok języka polskiego

Podróże z Herodotem do matury 2027

34 zadania z tego działu w quizie z wyjaśnieniami, powtórkami i oceną AI. Subskrypcja odblokowuje cały katalog i pozostałe przedmioty — anulujesz, kiedy chcesz.

Podróże z Herodotem — zacznij ćwiczyć Ćwicz za darmo — 5 pytań dziennie

Pełny dostęp od 49 zł/mies. · jednorazowo 59 zł na 30 dni (BLIK / Przelewy24 / Google Pay / Apple Pay / Revolut / Karta) · subskrypcję anulujesz w 1 kliknięciu