Informator maturalny
Filozofia

Informator filozofia (160 stron) ma sześć części. Część I: opis egzaminu (180 min, 60 pkt). Część II: wymagania szczegółowe — lista ok. 25 obowiązkowych filozofów z epok: starożytna (Tales, Heraklit, Sokrates, Platon, Arystoteles), średniowieczna (Augustyn, Tomasz, Anzelm), nowożytna (Kartezjusz, Spinoza, Locke, Hume, Kant, Hegel), współczesna (Nietzsche, Husserl, Wittgenstein, Heidegger, Sartre, Foucault). Każdy filozof z konkretnymi tezami i dziełami. Część III: typy zadań — analiza fragmentów klasycznych tekstów. Część IV: kryteria oceny wypracowania filozoficznego (25 pkt — teza, koncepcje filozoficzne, kontekst, język). Część V: 30 zadań wzorcowych. Część VI: słowniczek 100 pojęć filozoficznych.

Filozofia nagradza precyzję pojęciową. Strategia: 1) Pierwsza sesja (60 min) — słowniczek 100 pojęć (część VI). Idea, forma/materia, deizm, rzecz w sobie, wola mocy, fenomenologia, egzystencjalizm — fundament. 2) Druga sesja (90 min) — lista 25 filozofów (część II) z kluczowymi tezami. 3) Trzecia sesja (90 min) — 30 zadań wzorcowych z analizą tekstu filozoficznego.

Kluczowe: kryteria oceny wypracowania filozoficznego (25 pkt = 42% egzaminu). Bez wypracowania na poziomie B+ tracisz prawie połowę punktów. Informator dokładnie opisuje, że wypracowanie wymaga: tezy, 2-3 koncepcji filozoficznych z konkretnymi filozofami, kontekstu historycznego, własnej oceny stanowisk. Słowniczek pojęć (część VI) — bez nich nie zinterpretujesz tekstu klasycznego.

Trzy błędy: 1) Mylenie nurtów — racjonalizm (Kartezjusz, Spinoza) vs empiryzm (Locke, Hume) — fundament. 2) Pisanie wypracowania ogólnikami zamiast konkretnymi tezami konkretnych filozofów. 3) Pomijanie słowniczka pojęć — bez precyzyjnego rozumienia «idei» Platona, «formy» Arystotelesa, «rzeczy w sobie» Kanta zadania są nie do rozwiązania.

F2023 zwiększyła udział filozofii współczesnej (Wittgenstein, Foucault, Habermas) kosztem niektórych tradycyjnych zagadnień. Lista obowiązkowych filozofów wzrosła z 20 do 25 nazwisk. Czas i punktacja niezmienne (180 min, 60 pkt).

Po lekturze informatora: 1) zrób kartoteki 25 filozofów (po jednej karcie na filozofa: epoka, tezy, dzieła, cytaty), 2) rozwiąż 30 zadań wzorcowych, 3) trenuj analizę tekstów klasycznych — Platona, Arystotelesa, Kanta, Nietzschego — na naszej platformie.