Informator maturalny
Historia

Informator historia (122 strony) ma trzy części. Część I: opis egzaminu (180 min, 60 pkt). Część II: przykładowe zadania z rozwiązaniami (Starożytność, Średniowiecze, Nowożytność, XIX wiek, Historia najnowsza po 1914 roku, wypowiedź argumentacyjna), sprawdzające wymagania z historii powszechnej i Polski od pradziejów po wiek XXI: Pradzieje i starożytny Wschód, Starożytna Grecja, Starożytny Rzym, Bizancjum i świat islamu, Europa wczesnego średniowiecza, Polska piastowska (X-XII w.), Europa późnego średniowiecza, Polska XIV-XV, Odkrycia geograficzne i renesans, Reformacja, Europa XVI-XVII w., Rzeczpospolita XVI-XVII w., Europa w dobie oświecenia, Rewolucje XVIII w., Rzeczpospolita XVIII w. i upadek, Epoka napoleońska, Europa po kongresie wiedeńskim, Ziemie polskie 1815-1848, Europa II poł. XIX w., Powstanie styczniowe, I wojna światowa i sprawa polska, II Rzeczpospolita, Świat międzywojenny, II wojna światowa, Polska 1944-1989 (PRL), Zimna wojna, III Rzeczpospolita, Świat współczesny. Część I opisuje też typy zadań w wiązkach ze źródłami (teksty, mapy, fotografie, plakaty). Część I zawiera też kryteria oceny wypowiedzi argumentacyjnej (15 pkt — A. narracja historyczna 0-12, B. spójność 0-3; stanowisko wobec tezy z tematu, argumentacja, min. 300 słów). Część III: informacja dla absolwentów niesłyszących; chronologię i mapy historyczne ćwiczysz na źródłach w zadaniach.

Historia karze za ogólniki. Informator naucza KONKRETÓW — daty, postaci, dokumenty. Strategia: 1) Pierwsza sesja (60 min) — kryteria oceny wypracowania historycznego (część I). Wypracowanie to 25% punktów. 2) Druga sesja (90 min) — wymagania szczegółowe z podstawy programowej, przypisane w części II do każdego zadania — to lista obowiązkowych umiejętności. Zaznacz słabe. 3) Trzecia sesja (90 min) — 38 przykładowych zadań z analizą źródeł i 4 tematy wypowiedzi argumentacyjnej.

Specyficzne dla historii: ANALIZA ŹRÓDŁA — informator pokazuje, że nie wystarczy OPISAĆ obraz, trzeba go ZINTERPRETOWAĆ (kto wykonał, dla kogo, w jakim celu, co przekazuje). Wypracowanie wymaga STANOWISKA wobec TEZY z tematu + argumentacji w odniesieniu do 3 elementów tematu (np. aspekt polityczny, społeczno-gospodarczy, kulturowy) + co najmniej 300 słów.

Klucz: kryteria oceny wypracowania (część I). Wypracowanie za 15 pkt rozkłada się na: A. Narracja historyczna (0-12 — funkcjonalność wiedzy i poziom argumentacji dla trzech elementów tematu, minus punkty za błędy merytoryczne) i B. Spójność wypowiedzi (0-3). Bez odniesienia do tezy z tematu = 0 pkt, poniżej 300 słów = 0 pkt za spójność. Informator pokazuje 8 ocenionych realizacji do 4 tematów — porównaj je, by zobaczyć różnicę.

Lista epok powyżej (zadania w części II idą od starożytności po historię najnowszą) — to jednocześnie plan twojej nauki. Każda epoka wymaga: 5-10 konkretnych dat, 5-10 postaci, 3-5 dokumentów, 3-5 wydarzeń kluczowych. Bez tej wiedzy zadania ze ŹRÓDŁAMI HISTORYCZNYMI są nie do rozwiązania.

Cztery błędy: 1) Pomijanie kryteriów oceny wypracowania — w efekcie piszesz „dobre wypracowanie z polskiego” zamiast „analizy historycznej z tezą i argumentacją”. 2) Czytanie informatora bez nauki konkretów (dat, postaci) — historia bez konkretów to bezsensowne ogólniki. 3) Mylenie aktualnej wersji informatora — wersja LO 2024/2025 dotyczyła matury 2025 w liceum, a wersja od 2025/2026 obowiązuje w LO od matury 2026, w technikum od matury 2027 (inna podstawa programowa, te same zadania). 4) Pomijanie PRL i III RP — informator ma osobny blok „Historia najnowsza (po 1914 roku)”.

W F2023 arkusz obejmuje wszystkie epoki historyczne i różne obszary historii. Kryteria wypracowania historycznego są takie same w obu wersjach informatora — dla LO 2024/2025 i LO od 2025/2026 (15 pkt, wybór 1 z 3 tematów, min. 300 słów). Egzamin trwa 180 minut, a arkusz ma 29–36 zadań za 60 pkt; ostatnim i najwyżej punktowanym zadaniem jest wypowiedź argumentacyjna.

Po lekturze informatora: 1) zrób linijną listę obowiązkowych dat z wymagań podstawy programowej, 2) rozwiąż 38 przykładowych zadań i 4 tematy wypowiedzi, 3) trenuj tematycznie na naszej platformie — od pradziejów po świat współczesny — zadania z analizą źródeł i wypowiedź argumentacyjną z oceną AI w 30 s wg kryteriów CKE.