⚛️ Fizyka · Dział Poziom rozszerzony ~4–7 pkt

🌍Grawitacja i astronomia — zadania maturalne

Prawo powszechnego ciążenia, trzy prawa Keplera, orbity (kołowe i eliptyczne), I i II prędkość kosmiczna, energia w polu grawitacyjnym, rozszerzanie Wszechświata.

Grawitacja na maturze to nie tylko F=GMm/r² - to też ruch planet po orbitach kołowych i eliptycznych, trzy prawa Keplera (orbity są elipsami; pola zakreślane w jednakowych czasach są równe; T²/a³=const), prędkości kosmiczne (I: orbitalna v=√(GM/r); II: ucieczki v=√(2GM/r)), energia potencjalna (Eₚ=-GMm/r - UWAGA: ujemna!), I i II prędkość kosmiczna jako wnioski z energii. Astronomia: jednostki (au, rok świetlny, parsek), prawo Hubble'a (v=Hd), efekt Dopplera dla światła (przesunięcie ku czerwieni), model rozszerzającego się Wszechświata. Często testowane w wiązkach z mechaniką.

96
zadań w dziale
7
typów zadań
PR
poziom matury
Grawitacja i elementy astronomii (IV)
sekcja CKE
LIVE — pytania z bazy dla tego tematu

Wypróbuj pytania z tematu „Grawitacja i astronomia"

Trzy losowe pytania z bazy — wzory fizyczne w KaTeX, jednostki, obliczenia.

Typy zadań w tym dziale

Aktualny breakdown z bazy. Kliknij typ, żeby filtrować.

Przykładowe zadania

Wybrane z 96 zadań w dziale "Grawitacja i astronomia".

Zobacz wszystkie →
🌍 Grawitacja i astronomia ⎵ Uzupełnij wynik ⚫⚫⚪⚪⚪ Łatwe 🤖 Ocena AI Autorskie · PP 4 pkt

Uzupełnij zdania: (1) Zgodnie z I prawem Keplera planety poruszają się po orbitach ......... , w których jednym z ognisk jest ......... . (2) Punkt orbity najbliższy Słońcu nazywa się ......... , a punkt najdalszy — ......... .

Luka: b1

Odpowiedź: eliptycznych

Luka: b2

Odpowiedź: Słońce

Luka: b3

Odpowiedź: peryhelium

Luka: b4

Odpowiedź: aphelium
🌍 Grawitacja i astronomia ◉ Zamknięte A–D ⚫⚫⚫⚪⚪ Średnie Autorskie · PP 1 pkt

Na wysokości h = R_Z (równej promieniowi Ziemi) nad powierzchnią Ziemi przyspieszenie grawitacyjne, w porównaniu do wartości przy powierzchni g_0, wynosi:

A g_0/2
B g_0/4
C g_0/8
D g_0/16
🌍 Grawitacja i astronomia ✎ Otwarte rozszerzone ⚫⚫⚫⚪⚪ Średnie 🤖 Ocena AI Autorskie · PP 3 pkt

Wyjaśnij, dlaczego astronauci na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) odczuwają stan nieważkości, mimo że przyciąganie grawitacyjne Ziemi na wysokości orbity ISS jest niewiele mniejsze niż na powierzchni Ziemi.

📘 Wzorcowa odpowiedź

ISS oraz znajdujący się na jej pokładzie astronauci poruszają się po orbicie kołowej, na której siła grawitacji w całości pełni rolę siły dośrodkowej. Stacja i astronauci „spadają” swobodnie wokół Ziemi z tym samym przyspieszeniem, więc nie działa między nimi żadna siła nacisku. To właśnie brak siły nacisku (reakcji podłoża), a nie brak grawitacji, jest odczuwany jako stan nieważkości.

Kryteria oceny: Poprawne wyjaśnienie, że stacja i astronauci znajdują się w ciągłym spadku swobodnym po orbicie, na której siła grawitacji pełni rolę siły dośrodkowej (2 pkt) + stwierdzenie, że stan nieważkości oznacza brak siły nacisku/reakcji podłoża, a nie brak grawitacji (1 pkt). 3 pkt.
🌍 Grawitacja i astronomia ⎵ Uzupełnij wynik ⚫⚫⚪⚪⚪ Łatwe 🤖 Ocena AI Autorskie · PP 3 pkt

Uzupełnij zdania dotyczące ruchu satelitów: (1) Czas potrzebny satelicie na jednokrotne okrążenie Ziemi nazywamy ......... . (2) Satelita geostacjonarny krąży w płaszczyźnie ......... Ziemi z okresem równym ......... godzin.

Luka: b1

Odpowiedź: okresem obiegu

Luka: b2

Odpowiedź: równikowej

Luka: b3

Odpowiedź: 24
🌍 Grawitacja i astronomia ◉ Zamknięte A–D ⚫⚫⚫⚫⚪ Trudne Autorskie · PR 2 pkt

Sztuczny satelita krąży po orbicie kołowej wokół Ziemi o promieniu r = 3R_Z (licząc od środka Ziemi), gdzie R_Z to promień Ziemi. Przyspieszenie grawitacyjne przy powierzchni Ziemi wynosi g_0. Prędkość orbitalna satelity wyrażona przez g_0 i R_Z wynosi:

A v = √3g_0R_Z
B v = \frac{√g_0R_Z}{3}
C v = √\frac{g_0R_Z{3}}
D v = 3√g_0R_Z
🌍 Grawitacja i astronomia ✎ Otwarte rozszerzone ⚫⚫⚫⚪⚪ Średnie 🤖 Ocena AI Autorskie · PP 3 pkt

Wyjaśnij, czym jest satelita geostacjonarny, i podaj trzy warunki, które musi spełniać jego orbita.

📘 Wzorcowa odpowiedź

Satelita geostacjonarny to satelita, który pozostaje stale nad tym samym miejscem na powierzchni Ziemi, ponieważ jego ruch obiegowy jest zsynchronizowany z dobową rotacją Ziemi. Trzy warunki orbity: (1) musi leżeć w płaszczyźnie równika ziemskiego, (2) okres obiegu wynosi dokładnie 24 godziny — równy dobie gwiazdowej, (3) satelita porusza się ze wschodu na zachód — zgodnie z kierunkiem obrotu Ziemi. Taka orbita znajduje się na wysokości około 35 786 km nad powierzchnią Ziemi.

Kryteria oceny: 1. Definicja: satelita pozostający nieruchomy względem powierzchni Ziemi / unoszący się stale nad tym samym punktem (1 pkt). 2–3. Po 1 pkt za każde dwa z trzech warunków: orbita w płaszczyźnie równika; okres obiegu równy dobie (24 h); kierunek ruchu zgodny z obrotem Ziemi (łącznie 2 pkt). Razem: 3 pkt.

Powiązane działy

Tematy które najlepiej łączyć z "Grawitacja i astronomia".

Pozostałe działy fizyki

🌍

Załatw dział "Grawitacja i astronomia" raz na zawsze

Pełen dostęp do 96 zadań w tym dziale + oceny AI rozwiązań krok po kroku — od 49 zł / miesiąc.

Anulujesz kiedy chcesz.

Rozpocznij ćwiczenie →