Sprawdzian z polskiego 📖 Lektura 📚 Barok

Sprawdzian z sonetów Sępa Szarzyńskiego

Mikołaj Sęp Szarzyński

Kartkówka z sonetów Sępa Szarzyńskiego: pięć pytań, które rozwiązujesz od razu na tej stronie, bez konta, a przy każdym masz odpowiedź z wyjaśnieniem. Do druku: sprawdzian w PDF, osobno grupa A, grupa B i klucz odpowiedzi. Pełny sprawdzian online ma 15 pytań losowanych z banku.

Zadania maturalne z sonetów Sępa Szarzyńskiego →

  • Kartkówka: 5 pytań
  • PDF: grupa A, grupa B, klucz
  • Pełny sprawdzian: 15 pytań
  • Odpowiedzi z wyjaśnieniem

Konto zakładasz w minutę · na darmowym koncie 5 pytań dziennie · pełny sprawdzian w Premium, od 49 zł/mies. · mam konto, zaloguj

Pytania na tej stronie
5
pytań za darmo
Pytania w pełnym sprawdzianie
15
pytań w pełnym sprawdzianie
Pytania w banku tematu
31
pytań w banku
Orientacyjny czas
~20 min
pełny sprawdzian
Pełny sprawdzian z sonetów Sępa Szarzyńskiego w Matury Online: pytanie z tematu „Sonety Sępa Szarzyńskiego” po sprawdzeniu odpowiedzi, z wynikiem i wyjaśnieniem

Za darmo, bez logowania

Kartkówka z sonetów Sępa Szarzyńskiego: 5 pytań z odpowiedziami

Zaznacz odpowiedzi i kliknij „Sprawdź wynik”. Odpowiedź i wyjaśnienie do każdego pytania możesz też odsłonić od razu.

  1. 1Pytanie 1 z 5Jednokrotny wybór

    W pierwszej strofie Sonetu I („O krótkości i niepewności na świecie żywota człowieczego”) czytamy: „I Tytan prętki lotne czasy pędzą”. Kogo lub co oznacza tu Tytan?

    Pokaż odpowiedź i wyjaśnienie

    Poprawna odpowiedź: A

    W dawnej poezji Tytanem nazywano słońce. Razem z obrotnymi obłokami pędzi ono czas, który ucieka. Śmierć pojawia się dopiero w czwartym wersie, jako osobna postać, a szatana ani Boga w tej strofie nie ma.

  2. 2Pytanie 2 z 5Tekst z lukami

    Uzupełnij zdanie. Do wyboru: luka 1: baroku, klasycyzmu, romantyzmu; luka 2: pośmiertnie, za życia poety, anonimowo.

    Wpisz brakujące słowa. Wielkość liter i polskie znaki nie mają znaczenia.

    Mikołaj Sęp Szarzyński uchodzi za prekursora w literaturze polskiej, a jego „Rytmy abo wiersze polskie” wydano , w 1601 roku.
    Pokaż odpowiedź i wyjaśnienie

    Poprawna odpowiedź: (1) baroku; (2) pośmiertnie

    Poeta zmarł prawdopodobnie około 1581 roku, a zbiór wyszedł drukiem dwadzieścia lat później. Sonety powstały jeszcze w XVI wieku, ale ich tematy i styl zapowiadają barok, dlatego często nazywa się Sępa prekursorem baroku, choć badacze spierają się, czy należy do renesansu, czy już do baroku.

  3. 3Pytanie 3 z 5Dopasowanie

    Dopasuj apostrofę, czyli zwrot do adresata, do sonetu, w którym się pojawia.

    Przy każdym elemencie stuknij literę pasującej odpowiedzi. Każda litera pasuje do jednego elementu.

    Sonet

    • Sonet III („Do Naświętszej Panny”)
    • Sonet V („O nietrwałej miłości rzeczy świata tego”)
    • Sonet II („Na one słowa Jopowe”)
    • Sonet IV („O wojnie naszej…”)
    • Sonet VI („Do Pana Mikołaja Tomickiego”)

    Apostrofa

    „Boże nieskończony”
    „Panno bezrówna”
    „Królu powszechny, prawdziwy pokoju”
    „wiecznej i prawej piękności”
    „Tomicki”
    Pokaż odpowiedź i wyjaśnienie

    Poprawna odpowiedź: 1–C, 2–A, 3–D, 4–B, 5–E

    • 1. „Boże nieskończony” → C. Sonet II („Na one słowa Jopowe”)
    • 2. „Panno bezrówna” → A. Sonet III („Do Naświętszej Panny”)
    • 3. „Królu powszechny, prawdziwy pokoju” → D. Sonet IV („O wojnie naszej…”)
    • 4. „wiecznej i prawej piękności” → B. Sonet V („O nietrwałej miłości rzeczy świata tego”)
    • 5. „Tomicki” → E. Sonet VI („Do Pana Mikołaja Tomickiego”)

    Cztery apostrofy kierują się ku niebu: do Boga w drugiej strofie Sonetu II, do Maryi w pierwszym wersie Sonetu III, do Boga jako króla i źródła pokoju w Sonecie IV, do Boga jako piękna w ostatnich wersach Sonetu V. Tylko Sonet VI zaczyna się od nazwiska człowieka.

  4. 4Pytanie 4 z 5Prawda / fałsz

    Oceń, czy zdania o Sonecie IV („O wojnie naszej, którą wiedziemy z szatanem, światem i ciałem”) są prawdziwe.

    Oceń każde zdanie: P (prawda) albo F (fałsz).

    Ciało zostaje nazwane domem, który nieustannie dąży do upadku.
    Podmiot jest pewny, że wygra tę walkę własnymi siłami i rozumem.
    Podmiot mówi o sobie, że jest wątły, niebaczny i rozdwojony w sobie.
    Pokaż odpowiedź i wyjaśnienie

    Poprawna odpowiedź: P, F, P

    Ciało to „nasz dom”, który „Upaść na wieki żądać nie przestanie”. W trzeciej strofie podmiot nazywa siebie wątłym, niebacznym i rozdwojonym, a zwycięstwo obiecuje sobie tylko wtedy, gdy Bóg postawi go przy sobie. Na własne siły nie liczy.

  5. 5Pytanie 5 z 5Jednokrotny wybór

    W Sonecie V („O nietrwałej miłości rzeczy świata tego”) pada zdanie: „Miłość jest własny bieg bycia naszego”. Które odczytanie jest zgodne z całym sonetem?

    Pokaż odpowiedź i wyjaśnienie

    Poprawna odpowiedź: D

    Ciało zbudowane „z żywiołów” chwali to, co zna jako równe sobie z pochodzenia, czyli rzeczy ziemskie, i zwodzi duszę, której wszystko jest mało. Dusza nie widzi wtedy celu swej miłości, czyli Boga, „wiecznej i prawej piękności”. Sonet nie odrzuca więc miłości, tylko jej zły kierunek.

Odpowiedziano: 0 z 5

Wynik policzy się od razu, na tej stronie.

Do druku · za darmo · bez logowania

Sprawdzian z sonetów Sępa Szarzyńskiego w PDF: grupa A, grupa B i klucz odpowiedzi

Dwie równoległe grupy, w każdej 10 zadań za 24 pkt: te same typy zadań, inne pytania. Klucz odpowiedzi jest osobnym plikiem: do zadań zamkniętych poprawne odpowiedzi, do otwartych przykładowa odpowiedź i zasady punktacji, na końcu skala ocen. Zadania są inne niż w kartkówce powyżej.

Zakres

Co obejmuje sprawdzian z sonetów Sępa Szarzyńskiego

Tego najczęściej dotyczą pytania nauczycieli i pytania w naszym banku.

1

Poeta i zbiór: zgon ok. 1581 r., druk „Rytmów” w 1601 r., datowanie sonetów na lata ok. 1570–1580.

2

Numery i tytuły sonetów: który mówi o czasie, który o Hiobie, który o Maryi, wojnie, miłości i Tomickim.

3

Czas i śmierć w Sonecie I: obłoki, Tytan, śmierć stawiająca kroki tuż za człowiekiem.

4

Motto z Księgi Hioba w Sonecie II i zdumienie Bożym miłosierdziem.

5

Walka duchowa w Sonecie IV: trzej przeciwnicy z tytułu i nadzieja złożona w Bogu.

6

Miłość ziemska i miłość Boga w Sonecie V.

7

Środki stylistyczne: peryfraza, personifikacja, paradoks, apostrofa, inwersja, przerzutnia.

8

Budowa sonetu: czternaście wersów, jedenastozgłoskowiec, rymy ABBA ABBA CDCD EE, pointa w ostatnim dwuwierszu.

O sprawdzianie z sonetów Sępa Szarzyńskiego

Z dorobku Sępa Szarzyńskiego na lekcjach omawia się najczęściej sonety z „Rytmów abo wierszy polskich”, wydanych w 1601 roku (zachowało się ich sześć). Każdy ma numer i tytuł, więc nauczyciel może pytać bardzo szczegółowo. Nauczyciel może kazać rozpoznać sonet po jednym wersie, objaśnić trudne słowo albo omówienie i powiedzieć, do kogo zwraca się podmiot: do Boga, do Maryi czy do Mikołaja Tomickiego.

Najwięcej kłopotu sprawia język. Szyk jest przestawiony, zdania przechodzą z wersu do wersu, a słowa takie jak „przedsie” (jednak) trzeba najpierw przełożyć na dzisiejszą polszczyznę. Pięć pytań poniżej dotyka wszystkich sześciu sonetów (dopasowanie obejmuje sonety II–VI) i miejsca poety w historii literatury, a wyjaśnienia odsyłają do wersów, w których leży odpowiedź. Pełny sprawdzian w aplikacji ma 15 pytań z banku do tego tematu, w tym dopasowanie środków stylistycznych i pytania o budowę sonetu.

Dla kogo

  • Dla uczniów liceum i technikum przed kartkówką z poezji przełomu renesansu i baroku, gdy nauczyciel omawia tę epokę.
  • Dla maturzystów, którzy chcą użyć sonetu Sępa jako kontekstu przy pytaniach o przemijanie, cierpienie i śmierć.
  • Dla tych, którym sześć sonetów zlewa się w jeden, bo wszystkie mają tę samą budowę i trudny, staropolski język.

Pełny sprawdzian w aplikacji

Jak wygląda pełny sprawdzian z sonetów Sępa Szarzyńskiego

To była próbka. W aplikacji sprawdzian z sonetów Sępa Szarzyńskiego ma 15 pytań z 31 pytań, z wynikiem i wyjaśnieniem każdej odpowiedzi. Poniżej prawdziwe ekrany z tego tematu.

Quiz w Matury Online: panel „Filtruj” z zaznaczonym tematem „Sonety Sępa Szarzyńskiego”, pod spodem pytanie z tego tematu
Panel „Filtruj” z zaznaczonym tematem „Sonety Sępa Szarzyńskiego”. Losują się tylko pytania z tego tematu.
1 Szybka powtórka

Wybierasz lekturę, sprawdzian rusza od razu

Pełny sprawdzian to Szybka powtórka z tematem „Sonety Sępa Szarzyńskiego” ustawionym za Ciebie. Klikasz przycisk, a sesja startuje sama: bez kreatora i bez szukania tematu na liście.

  • Tylko pytania z sonetów Sępa Szarzyńskiego, losowane z banku
  • 15 pytań, orientacyjnie 20 minut
  • Za każdym podejściem inny zestaw pytań
Pytanie z tematu „Sonety Sępa Szarzyńskiego” po kliknięciu „Sprawdź odpowiedź”: wynik i wyjaśnienie
Pytanie z tematu „Sonety Sępa Szarzyńskiego” po sprawdzeniu odpowiedzi.
2 Wyjaśnienie po każdej odpowiedzi

Po każdej odpowiedzi wiesz, dlaczego

Klikasz „Sprawdź odpowiedź” i od razu widzisz, czy dobrze, oraz wyjaśnienie. Nie czekasz do końca sprawdzianu.

  • Pytania zamknięte, prawda/fałsz, wielokrotnego wyboru i krótkie odpowiedzi otwarte
  • Na końcu wynik całego sprawdzianu
  • Pytania, przy których się mylisz, wracają później jako powtórki

Cały sprawdzian: 15 pytań z sonetów Sępa Szarzyńskiego

Pełny sprawdzian bez dziennego limitu jest w Premium: od 49 zł miesięcznie, z dostępem do wszystkich przedmiotów. Konto zakładasz w minutę, a po rejestracji wracasz od razu do sprawdzianu.

Pytania o sprawdzian z sonetów Sępa Szarzyńskiego

Czy jest sprawdzian z sonetów Sępa Szarzyńskiego w PDF z odpowiedziami?
Tak, w trzech osobnych plikach: grupa A i grupa B (po 10 zadań, 24 pkt w każdej) oraz klucz odpowiedzi ze skalą ocen. Do zadań otwartych klucz podaje przykładową odpowiedź i zasady punktacji. Jest też wersja „wszystko w jednym pliku”. Za darmo, bez logowania, do druku na A4.
Ile pytań ma pełny sprawdzian z sonetów Sępa Szarzyńskiego?
15 pytań losowanych z banku do tego tematu: jednokrotnego wyboru, prawda/fałsz, dopasowania i luki. Po każdej odpowiedzi widzisz wyjaśnienie, a na końcu wynik.
Czy sprawdzian jest za darmo?
Pięć pytań na tej stronie, z odpowiedziami i wyjaśnieniem, jest bezpłatne i nie wymaga konta. Na darmowym koncie rozwiążesz w aplikacji 5 pytań dziennie, także z tego tematu. Pełny sprawdzian (15 pytań) bez dziennego limitu jest w Premium (od 49 zł miesięcznie).
Czy Sonet VI do Tomickiego to wiersz świecki?
Nie. Głównym tematem są zalety adresata, ale sonet zaczyna się od kogoś, kto świeci lampą ku chwale Bożej światłości, a w trzeciej strofie pada zdanie, że Bóg poprzestaje na samej chęci. Od pozostałych sonetów różni go adresat, a nie brak wiary.
Jak zapamiętać, który sonet jest o czym?
Przez tytuły, bo ma je każdy z sześciu: I o krótkości życia, II o słowach Hioba, III do Maryi, IV o wojnie z szatanem, światem i ciałem, V o nietrwałej miłości rzeczy świata, VI do Mikołaja Tomickiego. Na sprawdzianie pomaga dopasować do tytułu jeden charakterystyczny obraz: Tytana, człowieka ginącego jak cień, księżyc, hetmana ciemności, piękno wieczne, lampę.

Widzisz błąd w pytaniu? Napisz: kontakt@matury-online.pl

Gotowy na cały sprawdzian z sonetów Sępa Szarzyńskiego?

15 pytań z 31 pytań, wyjaśnienie po każdej odpowiedzi i wynik na końcu. Pełny dostęp do wszystkich przedmiotów od 49 zł/mies.