Fiodor Dostojewski
Test ze „Zbrodni i kary” Fiodora Dostojewskiego (1866): Raskolnikow i jego podział ludzi na zwyczajnych i nadzwyczajnych, zabójstwo lichwiarki i Lizawiety, rozmowy z Porfirym, Sonia i czytanie o Łazarzu, przyznanie się, katorga i epilog.
Lektura obowiązkowa (poziom podstawowy i rozszerzony)
Źródło: Podstawa programowa (Dz.U. 2024 poz. 1019), s. 40.
Konto zakładasz w minutę · pełny dostęp do wszystkich przedmiotów od 49 zł/mies.
Sprawdzian ze „Zbrodni i kary” w wersji szkolnej →
O temacie
„Zbrodnia i kara” to powieść Fiodora Dostojewskiego z 1866 r., złożona z sześciu części i epilogu; akcja toczy się w Petersburgu, zaczyna się na początku lipca.
Pytania testu dotyczą treści i problematyki utworu: kim jest Raskolnikow i jak dzieli ludzi w swoim artykule; jak przebiega zbrodnia (topór z komórki stróża, dwie ofiary, łup schowany pod kamieniem i nietknięty); co dzieje się z bohaterem potem (omdlenie w cyrkule, gorączka, powrót do mieszkania ofiar); kim są Sonia, Marmieładow i Katarzyna Iwanowna; o czym Raskolnikow rozmawia trzy razy z sędzią śledczym Porfirym Pietrowiczem; jaką rolę odgrywają Swidrygajłow, Łużyn, Razumichin, Dunia i matka; co śni się bohaterowi; jak dochodzi do przyznania się i co przynosi epilog.
Cytaty na tej stronie pochodzą z anonimowego polskiego przekładu z 1928 r. (Bibljoteka Rodzinna, Warszawa), w dawnej pisowni; w tym przekładzie Sonia to Zosia, Lizawieta – Elżbieta, a Swidrygajłow – Świdrygajłow. Na poziomie rozszerzonym przydaje się pojęcie powieści polifonicznej, wprowadzone przez Michaiła Bachtina.
Pytania z bazy dla tego tematu
Prawdziwe pytania z bazy — kliknij odpowiedź i sprawdź. Po jednym z każdego dostępnego typu (do 6 zakładek). Tak samo wyglądają pytania w Quizie w aplikacji, gdzie odpowiedzi otwarte ocenia AI.
Jak działa quiz
W tym quizie
Quiz losuje spośród 132 pytania w bazie. Każdy typ pokazujemy tak, jak wygląda w Quizie.
Wybierz jedną z 4 odpowiedzi A/B/C/D.
Odpowiedz pełnym zdaniem. AI ocenia w 30 s z komentarzem CKE.
Wybierz wszystkie poprawne
Zaznacz wszystkie poprawne odpowiedzi. Częściowe punkty za hity, kary za false-positive.
Dłuższa wypowiedź pisemna. AI ocenia kompozycję, język, treść.
Zakres testu
13 kluczowych umiejętności – każdą przećwiczysz na pytaniach w Quizie.
Test sprawdza, czy znasz bohatera i umiesz streścić jego teorię. Raskolnikow to były student prawa (Porfiry: „Wszak pan kierujesz się na prawnika”); nazwisko wiąże się z rosyjskim „raskoł” – rozłam. Teorię wykłada w rozmowie z Porfirym o swoim artykule (część III, rozdział V): ludzie zwyczajni są materiałem, nadzwyczajni mają prawo „wobec sumienia” przekroczyć przeszkody dla swojej idei. Przykłady to prawodawcy od Likurga i Solona po Mahometa i Napoleona. Soni wyznaje: „chciałem zrobić się Napoleonem, dlatego zabiłem”. Pamiętaj też o drugiej stronie bohatera: oddaje ostatnie pieniądze Marmieładowom, a na procesie wychodzi na jaw, że utrzymywał chorego kolegę i wyniósł dzieci z pożaru.
Tu test sprawdza kolejność zdarzeń. Półtora miesiąca przed zbrodnią – rozmowa studenta z oficerem w bawaryjce („Jedna śmierć i sto istnień wzamian – toć to arytmetyka!”). W przeddzień – próba u Alony Iwanowny (zastawiony srebrny zegarek) i przypadkowa wiadomość z placu Siennego, że Lizawieta wyjdzie o siódmej. W dniu zbrodni – pętla pod paltem, fałszywy zastaw, topór z komórki stróża, dwie ofiary, otwarte drzwi, ucieczka przez puste mieszkanie malarzy. Nazajutrz – łup pod kamieniem na cudzym podwórzu. Woreczka nigdy nie otworzył; było w nim trzysta siedemnaście rubli.
Test sprawdza, czy rozumiesz, że kara zaczyna się przed wyrokiem. Zapamiętaj kolejne objawy: omdlenie w cyrkule (wezwanie dotyczyło tylko długu u gospodyni), kilka dni gorączki pod opieką Razumichina, Nastasji i Zosimowa, prowokacja wobec Zamiotowa w „Pałacu kryształowym”, powrót do mieszkania ofiar i pytania o krew, zerwanie z matką i siostrą. Rozróżnij też dwie oceny czynu: „nie człowieka zabiłem, zabiłem zasadę!” (część III) i „Ja siebie zabiłem, nie starą!” (część V).
Test sprawdza fakty o Soni i jej rolę wobec Raskolnikowa. Ma osiemnaście lat, poszła „za żółtym biletem”, żeby utrzymać macochę i jej dzieci, mieszka u krawca Kapernaumowa. Kolejne sceny: spotkanie przy umierającym ojcu; wizyta Raskolnikowa w części IV, pocałowana stopa i czytanie o Łazarzu z Ewangelii od Lizawiety; wyznanie w części V i jej rada, by pocałował ziemię; krzyżyk cyprysowy przed pójściem do cyrkułu; wyjazd na Syberię. Więźniowie ją lubią, choć Raskolnikowa nie znoszą.
Musisz rozróżnić trzy rozmowy z sędzią śledczym. Pierwsza (część III, rozdział V) dotyczy artykułu i pytania, czy autor uważa się za nadzwyczajnego. W drugiej (część IV, rozdział V), w biurze, Porfiry wyjaśnia, że podejrzany sam zacznie krążyć wokół śledczego; przerywa ją Mikołaj, który bierze winę na siebie. W trzeciej (część VI, rozdział II) Porfiry przychodzi do Raskolnikowa, nazywa go zabójcą, przyznaje, że nie ma dowodów, i radzi dobrowolne przyznanie się. Stąd zdanie „Zrób się pan słońcem, wszyscy pana zobaczą”.
Test sprawdza, czy znasz losy Swidrygajłowa po kolei. Dunia straciła u niego posadę guwernantki; po śmierci żony, Marfy Pietrowny, przyjeżdża do Petersburga i mówi o jej widmie. Mieszka obok Soni i podsłuchuje wyznanie, a potem próbuje tą wiedzą zmusić Dunię do uległości. Dunia strzela dwa razy (draśnięta skroń, niewypał) i odrzuca broń, a on ją wypuszcza. Tej nocy rozdaje pieniądze – dzieciom Katarzyny Iwanowny, Soni (trzy tysiące rubli) i narzeczonej – a rano strzela sobie w skroń, mówiąc, że jedzie „Do Ameryki”.
Sprawdź, czy wiesz, kim jest Łużyn i jak zostaje zdemaskowany. To zamożny narzeczony Duni, około czterdziestu pięciu lat; Raskolnikow widzi w tym małżeństwie ofiarę siostry dla niego. Jego zasada: „kochaj przedewszystkiem samego siebie”. Po zerwaniu zaręczyn (część IV) mści się – na stypie oskarża Sonię o kradzież stu rubli, ale Lebieziatnikow widział, jak Łużyn sam wsunął jej banknot. Raskolnikow wyjaśnia, że chodziło o poróżnienie go z rodziną.
Sprawdź, czy wiesz, jak Razumichin pomaga przyjacielowi: proponuje mu udział w tłumaczeniach, czuwa przy nim w gorączce, a po przyjeździe matki i Duni zajmuje się nimi. Długo nie wierzy, że Rodion zabił. W epilogu szuka dla sądu okoliczności łagodzących i żeni się z Dunią.
Musisz pamiętać, gdzie i kiedy poznajemy rodzinę. Marmieładow opowiada o sobie w szynku (część I, rozdział II): przepił posadę i rzeczy żony; to on mówi, że każdy człowiek musi mieć dokąd pójść. Katarzyna Iwanowna choruje na suchoty i ma troje dzieci. Marmieładow ginie pod końmi (część II, rozdział VII), a Raskolnikow daje wdowie dwadzieścia rubli. Katarzyna Iwanowna umiera po stypie, w pokoju Soni.
Test sprawdza kolejność i sens trzech snów. Przed zbrodnią (część I) mały Rodion widzi, jak chłop zatłukuje klacz, i broni zwierzęcia; po przebudzeniu przeraża go własny zamiar. Po zbrodni (część III) bije staruszkę, a ona się śmieje. W epilogu śni o zarazie, przez którą każdy uważa, że tylko on zna prawdę; w szkolnych omówieniach to sen o trychinach lub włośniach.
Sprawdzisz tu, czy umiesz opisać miejsce akcji i powiązać je z bohaterami. To biedne dzielnice przy placu Siennym, upał i kurz z pierwszych stron. Ludzie mieszkają ciasno: izba Raskolnikowa przypomina trumnę, Marmieładowowie mają pokój przechodni, Sonia wynajmuje pokój u krawca. Ważne sceny dzieją się w szynkach, na schodach, mostach i nad kanałem, a na placu Siennym bohater całuje ziemię.
Test sprawdza przebieg finału i stan bohatera na katordze. Kolejno: pożegnanie z matką i Dunią, krzyżyk od Soni, pocałunek ziemi na placu Siennym, wiadomość o samobójstwie Swidrygajłowa w cyrkule, wyjście, widok Soni, powrót i przyznanie się. Wyrok: osiem lat ciężkich robót drugiego rzędu, łagodniejszy dzięki dobrowolnemu przyznaniu się. Na katordze długo nie żałuje – wyrzuca sobie tylko, że nie wytrzymał. Przełom przychodzi nad rzeką, gdy pada Soni do nóg; Ewangelii jednak nadal nie otwiera. Ostatnie zdanie mówi o początku nowej historii – „stopniowego odnawiania się człowieka”.
Na poziomie rozszerzonym przyda się pojęcie powieści polifonicznej. Termin pochodzi od Michaiła Bachtina („Problemy poetyki Dostojewskiego”, 1963; pierwsza wersja z 1929 r.). Musisz umieć powiedzieć, co znaczy: narrator nie rozstrzyga sporów, a bohaterowie mówią własnym, pełnym głosem. Przykłady: rozmowy Raskolnikowa z Porfirym, Sonią i Swidrygajłowem, wykład Łużyna, monolog Marmieładowa.
📖 Do zapamiętania
Postacie, motywy, cytaty i konteksty ze „Zbrodni i kary”, o które pytają zadania w quizie.
Na czym potykają się maturzyści
Sprawdź, czy nie wpadasz w te pułapki – przy każdej jest poprawna wersja i wyjaśnienie.
Raskolnikow zabił tylko lichwiarkę
Ofiary są dwie: Alona Iwanowna i jej przyrodnia siostra Lizawieta, która wróciła do mieszkania, gdy Raskolnikow przeszukiwał skrzynię. W cyrkule bohater mówi o obu: „To ja zabiłem wtedy starą emerytkę i jej siostrę Elżbietę toporem i zrabowałem”.
Dlaczego: To częsty błąd, bo w planie była tylko lichwiarka. Lizawieta wróciła w trakcie i zginęła jako druga; sąd uznał to za znak, że zabójca nie panował nad sytuacją.
Raskolnikow wzbogacił się dzięki zbrodni
Zrabowane rzeczy i woreczek schował nazajutrz pod kamieniem na cudzym podwórzu i nigdy z nich nie skorzystał. Nie wiedział nawet, ile pieniędzy było w woreczku – sąd ustalił, że trzysta siedemnaście rubli.
Dlaczego: Sąd uznał to za okoliczność łagodzącą, a Porfiry podkreśla, że zabójca nie umiał nawet wziąć pieniędzy.
Krzyżyk cyprysowy to dar Lizawiety dla Raskolnikowa
Sonia ma dwa krzyżyki. Cyprysowy jest jej własny i ten daje Raskolnikowowi. Miedziany dostała od Lizawiety, z którą zamieniła się na obrazek, i ten zostawia sobie. Od Lizawiety pochodzi natomiast Ewangelia, z której Sonia czyta o Łazarzu.
Dlaczego: Łatwo pomylić dwa krzyżyki. Raskolnikow dostaje cyprysowy, należący do Soni; miedziany, od Lizawiety, Sonia zatrzymuje.
W epilogu Raskolnikow od razu żałuje i zaczyna czytać Ewangelię
Przez długi czas na katordze nie czuje skruchy i uważa, że zawinił tylko tym, że nie wytrzymał. Przełom przychodzi dopiero po chorobie, gdy pada Soni do nóg. Ewangelię ma pod poduszką, ale narrator zaznacza: „Nie otworzył jej i teraz”.
Dlaczego: Epilog pokazuje początek przemiany, nie jej koniec. Narrator mówi, że tu zaczyna się nowa historia, i odkłada ją na inne opowiadanie.
Rozmowę studenta z oficerem Raskolnikow słyszy tuż przed zbrodnią
Słyszy ją półtora miesiąca wcześniej, po pierwszej wizycie u lichwiarki. W przeddzień zbrodni dowiaduje się czegoś innego: na placu Siennym pada przy nim zdanie, że Lizawieta wyjdzie z domu nazajutrz o siódmej.
Dlaczego: Rozmowę w bawaryjce i wiadomość z placu Siennego dzieli półtora miesiąca. Pierwsza daje bohaterowi uzasadnienie, druga – termin.
Raskolnikow przyznaje się, bo policja ma dowody
Dowodów nie ma. Do zabójstwa przyznał się malarz Mikołaj, a Porfiry, choć jest pewien winy Raskolnikowa, zostawia mu czas na dobrowolne zgłoszenie się. Sąd policzył to jako okoliczność łagodzącą.
Dlaczego: Policja nie ma dowodów, a winę bierze na siebie malarz Mikołaj. Raskolnikow przyznaje się po rozmowach z Sonią i Porfirym.
Marmieładow opowiada swoją historię w „Pałacu Kryształowym”
Marmieładow mówi w bezimiennym szynku w suterenie (część I, rozdział II). „Pałac kryształowy” to lokal, w którym Raskolnikow czyta gazety i rozmawia z Zamiotowem (część II, rozdział VI).
Dlaczego: Mylą się dwa lokale. Marmieładow mówi w szynku w części I, a w „Pałacu kryształowym” Raskolnikow rozmawia z Zamiotowem w części II.
Swidrygajłow ginie, bo Dunia go zastrzeliła
Dunia strzela, lecz pierwsza kula tylko drasnęła mu skroń, a za drugim razem rewolwer nie wypalił. Dunia odrzuca broń, Swidrygajłow ją wypuszcza. Następnego dnia rano sam strzela sobie w skroń.
Dlaczego: Dunia nie trafia celnie i porzuca broń. Swidrygajłow odbiera sobie życie sam, następnego ranka, po rozdaniu pieniędzy.
Sonia czyta o Łazarzu z własnej inicjatywy, żeby nawrócić Raskolnikowa
To on znajduje na komodzie Ewangelię i żąda: „Gdzie tu o wskrzeszeniu Łazarza? Poszukaj mi, Zosiu”. Sonia waha się i pyta, po co mu to, skoro nie wierzy. Także na katordze nie narzuca mu Ewangelii – sam o nią prosi.
Dlaczego: Raskolnikow sam sięga po Ewangelię i prosi o fragment o Łazarzu, a Sonia się waha. Na katordze również nie ona mu ją podsuwa.
Strategia
Kolejność kroków przy rozwiązywaniu – w quizie i na maturze.
Egzamin ustny
Zadania z listy jawnych zadań do części ustnej w latach 2026–2028 przy pozycji: Fiodor Dostojewski, „Zbrodnia i kara”. Pierwsze zadanie w zestawie, który losujesz na egzaminie, pochodzi z tej listy.
Walka człowieka ze swoimi słabościami. Omów zagadnienie na podstawie „Zbrodni i kary” Fiodora Dostojewskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Omówienie: teza, sceny, kryteria komisji i typowe błędyMotyw winy i kary. Omów zagadnienie na podstawie „Zbrodni i kary” Fiodora Dostojewskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Omówienie: teza, sceny, kryteria komisji i typowe błędyIle człowiek jest gotów poświęcić dla innych? Omów zagadnienie na podstawie „Zbrodni i kary” Fiodora Dostojewskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Omówienie: teza, sceny, kryteria komisji i typowe błędyCo może determinować ludzkie postępowanie? Omów zagadnienie na podstawie „Zbrodni i kary” Fiodora Dostojewskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Omówienie: teza, sceny, kryteria komisji i typowe błędyMotyw przemiany bohatera. Omów zagadnienie na podstawie „Zbrodni i kary” Fiodora Dostojewskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Omówienie: teza, sceny, kryteria komisji i typowe błędyŹródło: Zadania jawne CKE na egzamin ustny 2026–2028 (komunikat dyrektora CKE z 30 sierpnia 2024 r.). Treść zadań przepisana dosłownie. Wszystkie pytania: matura ustna z polskiego – pytania jawne.
Te pytania są realnymi pytaniami z bazy dla tematu „Zbrodnia i kara” – tak wyglądają w aplikacji, te same komponenty co w quizie.
Wybierz wszystkie poprawne
📊 Kryteria oceny (CKE)
To dokładnie te same komponenty co w quizie, pokazane przed udzieleniem odpowiedzi. W aplikacji pytania pojawiają się jedno po drugim, a poprawną odpowiedź z wyjaśnieniem widzisz zaraz po wysłaniu swojej.
Jak zacząć
Po założeniu konta wchodzisz w Quiz i w kreatorze sesji wskazujesz „Zbrodnia i kara”. Cztery kroki:
Po zalogowaniu w górnym menu klikasz Quiz. Trafiasz na ekran konfiguracji sesji.
Wybierasz 📚 Język polski — kreator pokazuje wtedy epoki, lektury i działy z polskiego.
Wskazujesz „Zbrodnia i kara” – od tej chwili losowane są tylko pytania z tego tematu. Możesz też wybrać całą epokę Pozytywizm — wtedy quiz losuje z epoki i wszystkich jej lektur. Pominięcie tego kroku = pytania z całego polskiego.
Obok w kreatorze: 🏭 Pozytywizm · 🎎 Lalka · 🌊 Nad Niemnem
Wybierasz poziom matury (podstawowa / rozszerzona / oba), kategorię pytań (np. testy i quizy, pisanie, praca z tekstem) i liczbę pytań (5–30). Klikasz „Rozpocznij” – quiz dobiera pytania do lekturę „Zbrodnia i kara” adaptacyjnie.
Już rozwiązujesz quiz, ale chcesz tylko pytań z „Zbrodnia i kara”? Otwierasz panel Filtruj nad pytaniem – wybierasz temat, ewentualnie typ i trudność. Kolejne pytanie losuje się już z zawężonej puli. Twój postęp i streak są zachowane – nie zaczynasz od zera.
Najszybsza droga
Załóż konto i uruchom quiz ze „Zbrodni i kary” — pierwsze pytanie w minutę.
Znajomość treści utworu, postaci, problematyki i pojęć potrzebnych do interpretacji. „Zbrodnia i kara” jest lekturą obowiązkową w zakresie podstawowym, poznawaną w całości (podstawa programowa, Dz.U. 2024 poz. 1019).
Zamknięte i otwarte: wybór odpowiedzi, wielokrotny wybór, dopasowanie, luki w tekście, pytania otwarte i tematy wypracowań. Rozkład typów w tym teście widać wyżej na stronie i pochodzi z bazy pytań.
Odpowiedzi otwarte i wypracowania ocenia AI, a po ocenie widzisz komentarz z tym, czego w odpowiedzi zabrakło. W wypracowaniu maturalnym odwołanie do lektury musi być poprawne rzeczowo, dlatego warto znać utwór dokładnie.
Test obejmuje jedną lekturę i podaje wyjaśnienie po każdej odpowiedzi. Arkusz na poziomie podstawowym to 60 punktów: 10 za test „Język polski w użyciu”, 15 za test historycznoliteracki i 35 za wypracowanie (Informator CKE).
Te działy łączą się z tematem „Zbrodnia i kara” – przećwicz je w Quizie.
132 pytania w bazie, wyjaśnienie po każdej odpowiedzi, ocena AI odpowiedzi otwartych, trudność dopasowana do Ciebie i powtórki tego, co sprawiło Ci kłopot. Pełny dostęp do wszystkich przedmiotów — 49 zł/mies.
Wybierz, które kategorie plików cookies akceptujesz. Zgodę możesz zmienić w dowolnym momencie.
Sesja, bezpieczeństwo, podstawowa funkcjonalność (logowanie, koszyk subskrypcji, zabezpieczenia reCAPTCHA). Bez nich serwis nie działa.
Google Analytics 4 — anonimowe statystyki użycia serwisu. Pomaga nam poprawiać aplikację na podstawie tego, które funkcje są faktycznie używane.
Google Ads — remarketing i pomiar skuteczności reklam. Dzięki temu możemy pokazywać Ci trafniejsze reklamy i finansować rozwój darmowej wersji.
Zapamiętywanie preferencji (motyw ciemny/jasny, wybrane przedmioty, ustawienia sesji).
Dopasowywanie treści do Twoich zainteresowań (rekomendacje pytań, spersonalizowane przypomnienia o nauce).
