⚗️ Chemia · Dział Poziom rozszerzony ~3–6 pkt

🧬Związki azotowe, białka, cukry — zadania maturalne

Aminy, aminokwasy, peptydy, białka (struktura I-IV-rzędowa, denaturacja, reakcje charakterystyczne), monosacharydy, disacharydy, polisacharydy.

Biochemia maturalna - obejmuje 3 ważne grupy związków. AMINY: I-, II-, III-rzędowe (podział wg liczby grup alkilowych), zasadowy charakter (wolna para na N), reakcje z kwasami (sole). AMINOKWASY: 20 podstawowych aminokwasów białkowych, struktura (grupa α-aminowa i α-karboksylowa przy tym samym węglu), forma obojnacza (zwitterion), punkt izoelektryczny pI, chiralność (L-aminokwasy), reakcje z kwasami/zasadami. BIAŁKA: peptydy (połączone wiązaniem peptydowym -CO-NH-), struktura I-rzędowa (sekwencja), II-rzędowa (α-helisa, β-kartka, mostki wodorowe), III-rzędowa (przestrzenna), IV-rzędowa (kilka łańcuchów). REAKCJE CHARAKTERYSTYCZNE: biuretowa (białka z Cu(OH)₂ - fioletowa - na wiązanie peptydowe), ksantoproteinowa (z HNO₃ - żółta - na pierścień aromatyczny w tyrozynie/tryptofanie). DENATURACJA. CUKRY: monosacharydy (glukoza, fruktoza, galaktoza - aldozy/ketozy, anomery α/β, projekcje Fischera i Hawortha), disacharydy (sacharoza, maltoza, laktoza), polisacharydy (skrobia, glikogen, celuloza), wiązanie glikozydowe.

73
zadań w dziale
7
typów zadań
PR
poziom matury
Chemia organiczna (XVIII–XX)
sekcja CKE
LIVE — pytania z bazy dla tego tematu

Wypróbuj pytania z tematu „Związki azotowe, białka, cukry"

Trzy losowe pytania z bazy dla tego tematu — wzory chemiczne wyświetlane przez mhchem.

Typy zadań w tym dziale

Aktualny breakdown z bazy. Kliknij typ, żeby filtrować.

Przykładowe zadania

Wybrane z 73 zadań w dziale "Związki azotowe, białka, cukry".

Zobacz wszystkie →
🧬 Związki azotowe, białka, cukry ✎ Otwarte rozszerzone ⚫⚫⚫⚪⚪ Średnie 🤖 Ocena AI Autorskie · PP 3 pkt

Opisz krótko, na czym polegają: (a) struktura pierwszorzędowa, (b) struktura drugorzędowa białka. Podaj przykład typu struktury drugorzędowej.

📘 Wzorcowa odpowiedź

Struktura pierwszorzędowa to liniowa sekwencja aminokwasów połączonych wiązaniami peptydowymi w łańcuchu polipeptydowym. Struktura drugorzędowa to lokalne, regularne ułożenie przestrzenne fragmentów łańcucha, stabilizowane wiązaniami wodorowymi między grupami \ce{-C=O} i \ce{-N-H} szkieletu peptydowego. Przykładem struktury drugorzędowej jest helisa α (α-helisa) lub harmonijka β (struktura β-kartki).

Kryteria oceny: Poprawny opis struktury pierwszorzędowej — sekwencja aminokwasów w łańcuchu (1 pkt) + poprawny opis struktury drugorzędowej — lokalne, regularne ułożenie łańcucha stabilizowane wiązaniami wodorowymi (1 pkt) + poprawny przykład (helisa α lub harmonijka β) (1 pkt). Łącznie 3 pkt.
🧬 Związki azotowe, białka, cukry ▦ Tabela danych ⚫⚫⚫⚪⚪ Średnie 🤖 Ocena AI Autorskie · PP 3 pkt

Tabela przedstawia wybrane cukry oraz ich charakterystykę strukturalną.

Cukier Liczba atomów węgla Grupa charakterystyczna
glukoza 6 aldehydowa (aldoza)
fruktoza 6 ketonowa (ketoza)
ryboza 5 aldehydowa (aldoza)
sacharoza (disacharyd) 12 wiązanie glikozydowe (brak wolnej grupy redukującej)

Który z wymienionych cukrów jest ketozą?

Odpowiedź: fruktoza

Ile atomów węgla zawiera cząsteczka rybozy?

Odpowiedź: 5

Dlaczego sacharoza nie daje pozytywnego wyniku próby Tollensa?

Odpowiedź: nie ma wolnej grupy redukującej, bo obie grupy są zaangażowane w wiązanie glikozydowe
🧬 Związki azotowe, białka, cukry ☑ Wielokrotny wybór ⚫⚫⚫⚪⚪ Średnie Autorskie · PP 2 pkt

Które z poniższych czynników mogą powodować DENATURACJĘ białka? (zaznacz wszystkie poprawne)

A wysoka temperatura
B sole metali ciężkich (np. jony \ce{Pb^2+})
C silne zmiany pH (mocne kwasy lub zasady)
D ochłodzenie do temperatury pokojowej
E promieniowanie UV
🧬 Związki azotowe, białka, cukry ◉ Zamknięte A–D ⚫⚪⚪⚪⚪ Łatwe Autorskie · PP 1 pkt

Wiązanie peptydowe powstające między dwoma aminokwasami to wiązanie typu:

A \ce{-O-CO-}
B \ce{-NH-NH-}
C \ce{-CH2-NH-}
D \ce{-CO-NH-}
🧬 Związki azotowe, białka, cukry ◉ Zamknięte A–D ⚫⚫⚪⚪⚪ Łatwe Autorskie · PP 1 pkt

Które stwierdzenie dotyczące enzymów jest PRAWDZIWE?

A Enzymy zużywają się w trakcie katalizowanej reakcji
B Enzymy zmieniają wartość entalpii (ciepło) reakcji
C Enzymy obniżają energię aktywacji katalizowanej reakcji
D Jeden enzym może katalizować wszystkie typy reakcji biochemicznych
🧬 Związki azotowe, białka, cukry ⇄ Dopasuj pary ⚫⚫⚫⚪⚪ Średnie Autorskie · PP 3 pkt

Połącz nazwy cukrów z ich charakterystyką.

Glukoza
monosachajd, cukier prosty, silnie redukujący
Sacharoza
disacharyd, hydrolizuje do fruktozy i glukozy
Skrobia
polisacharyd zbudowany z reszt glukozy, pełni funkcję energetyczną
Celuloza
polisacharyd, wiązania β-glikozydowe, budulec ścian roślinnych

Powiązane działy

Tematy które najlepiej łączyć z "Związki azotowe, białka, cukry".

Pozostałe działy chemii

🧬

Załatw dział "Związki azotowe, białka, cukry" raz na zawsze

Pełen dostęp do 73 zadań w tym dziale + oceny AI rozwiązań krok po kroku — od 49 zł / miesiąc.

Anulujesz kiedy chcesz.

Rozpocznij ćwiczenie →