George Orwell
„Rok 1984” — George Orwell, współczesność. Zadania maturalne z tej lektury: pytania zamknięte, otwarte, dopasowania i tematy wypracowań.
Zadania sprawdzają znajomość treści „Rok 1984”: przebieg wydarzeń, postacie, najważniejsze sceny i problematykę utworu, a także umiejętność odwołania się do lektury w wypracowaniu.
Trzy losowe pytania z naszej bazy dla tego tematu — kliknij i sprawdź.
Na sprawdzianie z „Roku 1984” nauczyciel pyta o konkrety: w którym ministerstwie pracuje Winston i na czym polega jego praca, kto donosi na Parsonsa, kim naprawdę jest pan Charrington, ile palców pokazuje O'Brien i czego boi się Winston w pokoju 101. Ta strona zbiera takie fakty z odesłaniem do części i rozdziału, krótkie cytaty sprawdzone w przekładzie Julii Fiedorczuk i pytania z naszego banku.
Część i rozdział wg wydania Wolnych Lektur (przekład Julii Fiedorczuk). Jeśli na sprawdzianie pada pytanie „co wydarzyło się po…”, ta lista to odpowiedź.
Winston Smith, 39-letni członek Partii Zewnętrznej, zaczyna w ukryciu przed teleekranem pisać dziennik. Wspomina poranne Dwie Minuty Nienawiści wymierzone w Emmanuela Goldsteina, ciemnowłosą dziewczynę z szarfą Ligi Antyseksualnej i spojrzenie O'Briena. Orientuje się, że napisał wielokrotnie „PRECZ Z WIELKIM BRATEM”.
Sąsiadka, pani Parsons, prosi o pomoc przy zatkanym zlewie. Jej dzieci w mundurkach Szpiegów bawią się w łapanie zdrajcy. Winston wspomina sen, w którym O'Brien powiedział mu: „Spotkamy się tam, gdzie nie ma mroku”.
Sen o matce i siostrze oraz o Złotej Krainie. Poranna gimnastyka przed teleekranem (instruktorka woła go numerem 6079). Winston pamięta, że cztery lata wcześniej wrogiem była Azja Wschodnia, a nie Eurazja.
Praca w Departamencie Archiwów Ministerstwa Prawdy: poprawianie starych numerów „Timesa” i wrzucanie oryginałów do szczelin pamięci. Winston wymazuje z mowy Wielkiego Brata towarzysza Withersa (nieosobę) i wymyśla bohatera, towarzysza Ogilvy'ego.
Stołówka: filolog Syme opowiada o pracy nad jedenastym wydaniem Słownika nowomowy, które ma niszczyć słowa. Parsons zbiera składki na Tydzień Nienawiści. Winston czuje na sobie wzrok ciemnowłosej dziewczyny.
Dziennik: wspomnienie prostytutki i nieudanego małżeństwa z Katharine. Winston zapisuje, że nadzieja jest w prolach (85% ludności). Przypomina sobie zdjęcie Jonesa, Aaronsona i Rutheforda, dowód fałszerstwa, które wrzucił do szczeliny pamięci.
Wieczór w dzielnicy proli: rozmowa ze starcem w pubie niczego nie daje. W sklepie pana Charringtona Winston kupuje szklany przycisk do papieru z koralowcem za cztery dolary, ogląda pokój na piętrze bez teleekranu i słyszy początek rymowanki „Pomarańcze i cytryny”. W drodze powrotnej widzi ciemnowłosą dziewczynę.
Dziewczyna upada w korytarzu ministerstwa i wsuwa Winstonowi karteczkę: „Kocham cię”. Umawiają się na Placu Zwycięstwa, gdzie podaje mu trasę na schadzkę za miastem.
Drugi dzień maja: polana w lesie przypomina Złotą Krainę. Dziewczyna przedstawia się jako Julia, zrywa szarfę Ligi Antyseksualnej. Ich zbliżenie Winston traktuje jak akt polityczny. Julia (26 lat) buntuje się dla własnej przyjemności, nie wierzy w Bractwo.
Winston wynajmuje pokój nad sklepem Charringtona. Julia przynosi prawdziwą kawę i cukier z czarnego rynku i maluje się. Na widok szczura Winston wpada w panikę. Syme znika i staje się nieosobą. Przez czerwiec pokój jest ich azylem.
O'Brien zaczepia Winstona w korytarzu, wspomina Syme'a i daje mu swój adres pod pretekstem pożyczenia dziesiątego wydania Słownika. Winstonowi wraca wspomnienie z dzieciństwa: zabrał siostrze czekoladę i uciekł, a potem matka i siostra zniknęły.
Winston i Julia u O'Briena. O'Brien wyłącza teleekran, wznosi toast za Emmanuela Goldsteina i odbiera od nich przysięgę Bractwa. Zgadzają się na wszystko poza jednym: nie rozstaną się. Winston proponuje toast „Za przeszłość”.
Szóstego dnia Tygodnia Nienawiści mówca w pół zdania zmienia wroga: Oceania walczy z Azją Wschodnią, Eurazja jest sojusznikiem. Winston dostaje teczkę z „książką” i w pokoju nad sklepem czyta „Teorię i praktykę oligarchicznego kolektywizmu”. Julia zasypia, zanim dojdzie do odpowiedzi na pytanie „dlaczego”.
Zza ryciny odzywa się głos: „Jesteście martwi”. Za obrazem był ukryty teleekran. Ludzie w czarnych mundurach rozbijają przycisk do papieru, biją Julię. Pan Charrington okazuje się agentem myślopolicji, około trzydziestopięcioletnim.
Cela w Ministerstwie Miłości, gdzie światło nigdy nie gaśnie. Trafiają tu Ampleforth (za słowo „Bóg” w wierszu Kiplinga) i Parsons, na którego doniosła siedmioletnia córka. Wygłodzony więzień błaga, żeby nie zabierano go do pokoju 101. Wchodzi O'Brien: należy do aparatu ministerstwa.
Bicie i przesłuchania. O'Brien przy maszynie zadającej ból pokazuje cztery palce i żąda, żeby Winston zobaczył pięć. Niszczy zdjęcie Jonesa, Aaronsona i Rutheforda, twierdząc, że nigdy nie istniało. Mówi, że Julia zdradziła Winstona od razu.
Trzy etapy terapii: nauka, zrozumienie, akceptacja. O'Brien przyznaje, że współtworzył „książkę”, i tłumaczy, że Partia chce władzy dla niej samej. Pokazuje Winstonowi w lustrze jego wyniszczone ciało. Winstonowi zostaje jedno: nie zdradził Julii.
Lepsza cela, jedzenie, powrót sił. Winston pisze na tabliczce hasła Partii i „DWA I DWA TO PIĘĆ”. Budzi się jednak z okrzykiem imienia Julii. Pytany przez O'Briena, co czuje do Wielkiego Brata, odpowiada, że go nienawidzi. Zostaje odesłany do pokoju 101.
Pokój 101: klatka z dwoma szczurami zbliża się do twarzy przywiązanego Winstona. W ostatniej chwili krzyczy, żeby zrobili to Julii, nie jemu. To jest zdrada, na którą czekał O'Brien.
Winston, już na wolności, pije gin w kawiarni Pod Kasztanem i pisze palcem na blacie 2+2=5. Wspomina marcowe spotkanie z Julią: oboje przyznają się do zdrady. Teleekran ogłasza zwycięstwo w Afryce. Winston patrzy na portret i kocha Wielkiego Brata.
„Zasady nowomowy”: nowomowa miała zastąpić staromowę około 2050 roku i uniemożliwić myślenie niezgodne z angsocem. Słownictwo dzieli się na zbiory A, B i C.
| Winston Smith | 39-letni członek Partii Zewnętrznej, pracuje w Departamencie Archiwów Ministerstwa Prawdy przy fałszowaniu dawnych gazet. Prowadzi dziennik, romansuje z Julią, szuka Bractwa. Złamany w Ministerstwie Miłości. |
|---|---|
| Julia | 26-letnia pracownica Departamentu Fikcji (obsługuje maszyny do pisania powieści), na pokaz aktywistka Ligi Antyseksualnej. Buntuje się prywatnie, dla przyjemności; nie interesuje jej teoria. W pokoju 101 zdradza Winstona tak jak on ją. |
| O'Brien | Członek Partii Wewnętrznej. Winston bierze go za członka Bractwa; w rzeczywistości od siedmiu lat go obserwuje, a w Ministerstwie Miłości prowadzi jego przesłuchania i reedukację. |
| Wielki Brat | Przywódca Partii z plakatów z czarnymi wąsami. Nie pojawia się osobiście; O'Brien mówi, że istnieje jako ucieleśnienie Partii i nigdy nie umrze. |
| Emmanuel Goldstein | Wróg Ludu, dawny przywódca Partii i zdrajca, cel Dwóch Minut Nienawiści. Uchodzi za przywódcę Bractwa i autora „książki”. Czy istnieje, nie wiadomo. |
| Pan Charrington | Łagodny starszy właściciel sklepiku ze starzyzną, który wynajmuje Winstonowi pokój. W chwili aresztowania okazuje się agentem myślopolicji: czarne włosy, bez akcentu, twarz trzydziestopięciolatka. |
| Syme | Filolog, współautor jedenastego wydania Słownika nowomowy. Zbyt inteligentny i zbyt otwarty, znika w cz. II, rozdz. 5 i staje się nieosobą. |
| Tom Parsons | Sąsiad Winstona, tępy i gorliwy aktywista. Aresztowany za to, że przez sen mówił „Precz z Wielkim Bratem”; doniosła na niego siedmioletnia córka, z czego jest dumny. |
| Pani Parsons | Żona Toma, zahukana kobieta, która boi się własnych dzieci ze Szpiegów. |
| Katharine | Żona Winstona, z którą rozstał się prawie jedenaście lat wcześniej. Seks traktowała jako obowiązek wobec Partii. |
| Ampleforth | Poeta z Departamentu Archiwów. Trafia do celi, bo w wydaniu wierszy Kiplinga zostawił słowo „Bóg” dla rymu. |
| Jones, Aaronson i Rutheford | Dawni przywódcy Rewolucji, zmuszeni do przyznania się do zdrady i straceni. Zdjęcie, które przeczy ich zeznaniom, to dla Winstona jedyny twardy dowód fałszerstwa. |
| Martin | Służący O'Briena, który podaje wino i ma zapamiętać twarze Winstona i Julii. |
| Matka i siostra Winstona | Zniknęły w dzieciństwie Winstona, zaraz po tym, jak zabrał siostrze jej porcję czekolady. Wracają w jego snach. |
Każdy cytat jest dosłownym fragmentem utworu (wydanie Wolnych Lektur, przekład Julii Fiedorczuk). Możesz go użyć w odpowiedzi otwartej albo w rozprawce.
Na teleekranie pojawia się Goldstein, sala krzyczy, a ciemnowłosa dziewczyna rzuca w ekran Słownikiem nowomowy. Winston krzyczy razem z innymi, choć jego nienawiść na chwilę obraca się przeciw Wielkiemu Bratu. Na koniec napotyka wzrok O'Briena i ma wrażenie, że tamten myśli to samo co on.
Dlaczego to pada na sprawdzianie: To wzorcowa scena do pytania o mechanizmy propagandy: kontrolowana nienawiść, wspólny wróg i autohipnoza tłumu.
Winston rozumie, że samo myślenie przeciw Partii już jest przestępstwem i że prędzej czy później myślopolicja go złapie. Pisze pozdrowienie dla przyszłości albo przeszłości, w której myśl jest wolna, i zmywa atrament z palców, żeby się nie zdradzić.
Myślozbrodnia nie pociąga za sobą śmierci: myślozbrodnia JEST śmiercią.
Dlaczego to pada na sprawdzianie: Pojęcie myślozbrodni pojawia się niemal w każdym teście z tej lektury, a ta formuła jest najkrótszą definicją.
Winston ma usunąć z mowy Wielkiego Brata pochwałę towarzysza Withersa, który stał się nieosobą. Zamiast tego wymyśla wzorowego, poległego bohatera, towarzysza Ogilvy'ego. Parę linijek i sfałszowane zdjęcia wystarczą, żeby ktoś, kto nigdy nie żył, zaistniał w przeszłości.
Dlaczego to pada na sprawdzianie: Pytanie „na czym polegała praca Winstona” pada zawsze. Ta scena pokazuje fałszowanie przeszłości na jednym przykładzie.
Winston przewiduje, że pewnego dnia Partia ogłosi, że dwa plus dwa równa się pięć, i trzeba będzie w to uwierzyć. Pisząc dziennik jak list do O'Briena, postanawia bronić tego, co oczywiste.
Wolność to wolność stwierdzenia, że dwa plus dwa równa się cztery.
Dlaczego to pada na sprawdzianie: Zdanie wraca w cz. III: O'Brien przypomina je Winstonowi podczas tortur, a w finale Winston pisze na blacie 2+2=5. Pytanie o ten motyw łączy początek z końcem.
Winston i Julia wiedzą, że zostaną złapani. Zgadzają się, że przyznanie się do winy nie będzie zdradą; zdradą byłoby dopiero, gdyby przestali się kochać. Julia jest pewna, że tego Partia nie potrafi.
Nie mogą znaleźć się wewnątrz twojej głowy.
Dlaczego to pada na sprawdzianie: W finale Winston wraca do tych słów i stwierdza, że Julia się myliła. Nauczyciele pytają, kto miał rację i dlaczego.
Winston i Julia powtarzają, że są martwi, a głos zza ryciny odpowiada im tymi samymi słowami. Obraz spada i odsłania teleekran. Wpadają ludzie w czarnych mundurach, przycisk do papieru z koralowcem rozpryskuje się na podłodze. Wchodzi pan Charrington, odmieniony: to agent myślopolicji.
Dlaczego to pada na sprawdzianie: Pytania „kto wydał Winstona” i „co symbolizował szklany przycisk” opierają się na tej scenie.
O'Brien pokazuje cztery palce i pyta, ile ich będzie, jeśli Partia powie, że pięć. Nie wystarczy mu, że Winston powie „pięć”: Winston ma naprawdę zobaczyć pięć. Po wstrząsie w mózg przez chwilę tak się dzieje.
Dlaczego to pada na sprawdzianie: To praktyczny pokaz dwójmyślenia i tezy O'Briena, że rzeczywistość istnieje tylko w umyśle Partii.
Winston odpowiada, że Partia rządzi dla dobra ludzi, i dostaje karę bólu. O'Brien wyjaśnia, że Partia nie ma innego celu niż władza, a władza polega na zadawaniu cierpienia. Przyszłość opisuje jako bucior miażdżący ludzką twarz.
Celem prześladowania jest prześladowanie. Celem torturowania jest torturowanie. Celem władzy jest władza.
Dlaczego to pada na sprawdzianie: To odpowiedź na pytanie „dlaczego”, którego nie wyjaśniła „książka” Goldsteina, i najczęściej cytowany fragment w rozprawkach o totalitaryzmie.
W pokoju 101 czeka to, co dla każdego więźnia jest najstraszniejsze. Dla Winstona to szczury: to one kryły się za czarną ścianą z jego koszmarów. Klatka z maską zbliża się do jego twarzy, a on znajduje jedyne wyjście: podsunąć zamiast siebie Julię.
Zróbcie to Julii! Zróbcie to Julii!
Dlaczego to pada na sprawdzianie: Pytanie o to, dlaczego pokój 101 złamał Winstona, jest w naszym banku i na większości sprawdzianów. Odpowiedź: zdradził jedyne, czego wcześniej nie zdradził.
Winston siedzi nad ginem w kawiarni, gdzie kiedyś widział złamanych Jonesa, Aaronsona i Rutheforda. Teleekran ogłasza wielkie zwycięstwo w Afryce. Winston patrzy na portret Wielkiego Brata i czuje, że walka się skończyła.
Odniósł zwycięstwo nad samym sobą. Kochał Wielkiego Brata.
Dlaczego to pada na sprawdzianie: Pytanie o zakończenie pada zawsze. O'Brien zapowiadał, że heretyk, zanim zostanie zabity, musi naprawdę przejść na stronę Partii; w ostatnim akapicie Winston wyobraża sobie korytarz i wyczekiwaną kulę.
Wiek Winstona (cz. I, rozdz. 1) i Julii (cz. II, rozdz. 3).
Numer, którym wołają Winstona z teleekranu na gimnastyce (cz. I, rozdz. 3) i w celi (cz. III, rozdz. 1).
O tyle zmniejszono rację czekolady; dzień później teleekran ogłasza jej „podwyżkę” do 20 gramów (cz. I, rozdz. 2 i 5).
Tyle ludności Oceanii stanowią prole i Partia Wewnętrzna (cz. I, rozdz. 7; „książka” w cz. II, rozdz. 9).
Cena szklanego przycisku do papieru z koralowcem w sklepie Charringtona (cz. I, rozdz. 8).
Tyle pokazuje O'Brien, żądając, by Winston zobaczył pięć (cz. III, rozdz. 2).
Numer pokoju w Ministerstwie Miłości, w którym czeka to, co najstraszniejsze dla danego więźnia; dla Winstona szczury (cz. III, rozdz. 5).
Rok, do którego nowomowa ma zastąpić staromowę (Syme w cz. I, rozdz. 5; dodatek „Zasady nowomowy”).
2 otwarte, 1 zamknięte i 1 z lukami. Poniżej dosłowne polecenia z banku, bez odpowiedzi.
Jak Partia pilnuje obywateli: teleekrany, myślopolicja, donosy.
Jak Partia łamie Winstona i co znaczy zakończenie.
10 pytań losowanych z banku, otwarte ocenia AI. Sesja startuje od razu.
Zagadnienia z listy pytań jawnych (4); każde wymaga też wybranego kontekstu.
Pełne opracowania „Roku 1984”: streszczenia, charakterystyki postaci i konteksty.
Poniżej 3 prawdziwych zadań z bazy — różne typy, różne poziomy trudności. Każde ma rozwiązanie i wyjaśnienie.
Najczęściej zadawane pytania o ten zakres
Wiedza z „Rok 1984" przyda Ci się też tutaj:
79 zadań z tego działu + AI ocena krok po kroku. Wszystko od 49 zł / miesiąc.
Subskrypcja odblokowuje cały katalog + 10 innych przedmiotów. Anulujesz kiedy chcesz.
Rok 1984 - zacznij ćwiczyćWybierz, które kategorie plików cookies akceptujesz. Zgodę możesz zmienić w dowolnym momencie.
Sesja, bezpieczeństwo, podstawowa funkcjonalność (logowanie, koszyk subskrypcji, zabezpieczenia reCAPTCHA). Bez nich serwis nie działa.
Google Analytics 4 — anonimowe statystyki użycia serwisu. Pomaga nam poprawiać aplikację na podstawie tego, które funkcje są faktycznie używane.
Google Ads — remarketing i pomiar skuteczności reklam. Dzięki temu możemy pokazywać Ci trafniejsze reklamy i finansować rozwój darmowej wersji.
Zapamiętywanie preferencji (motyw ciemny/jasny, wybrane przedmioty, ustawienia sesji).
Dopasowywanie treści do Twoich zainteresowań (rekomendacje pytań, spersonalizowane przypomnienia o nauce).