Matura 2027 · Formuła 2023 · poziom rozszerzony Sprawdzono z cke.gov.pl: 20.10.2026

Karta wzorów z chemii na maturę 2027 „Wybrane wzory i stałe fizykochemiczne” CKE — część chemiczna online

Na maturze z chemii dostajesz od szkoły broszurę CKE wspólną dla biologii, chemii i fizyki. Część chemiczna to s. 7–15 i prawie same tabele: stałe dysocjacji, iloczyn rozpuszczalności, logarytmy, wskaźniki, potencjały, entalpie, rozpuszczalność i układ okresowy. Poniżej 18 pozycji z opisem, fragmentami dosłownie i numerem strony — oraz lista tego, czego w broszurze nie ma.

Najważniejsze fakty

Nazwa oficjalna
„Wybrane wzory i stałe fizykochemiczne na egzamin maturalny z biologii, chemii i fizyki”
Wersja
EM2023 (plik z września 2022 r.)
Część chemiczna
s. 7–15: 18 pozycji — tabele danych, 2 stałe i 4 ramki matematyczne
Poziom
matura z chemii jest tylko na poziomie rozszerzonym
Kto ją daje
szkoła — własnej broszury ani tablic nie wnosisz
Kalkulator
naukowy: logarytmy, funkcje trygonometryczne, potęgi
Matura 2027
bez zmian — ta sama broszura w komunikacie CKE o przyborach z 20 sierpnia 2026 r.

PDF otwiera się na stronie CKE od s. 7. Ta strona to nasze opracowanie treści broszury — na egzaminie obowiązuje broszura CKE. Ta sama broszura na innych przedmiotach: fizyka (s. 16–20), biologia (s. 4–7).

Cała część dla chemii, strona po stronie

Etykiety i zapis jak w broszurze CKE. Przy każdej pozycji numer strony broszury — link otwiera PDF CKE na tej stronie. Duże tabele pokazujemy we fragmentach (oznaczone „fragment”); całość jest w PDF-ie.

18 pozycji

1. Wpływ kierujący podstawników w pierścieniu aromatycznym

s. 7 broszury

Wpływ kierujący podstawników w pierścieniu aromatycznym

C-1 tabela s. 7 broszury

Rysunek pierścienia benzenowego z podstawnikiem X\mathbf{X} i numeracją pozycji 2, 3, 4. Broszura używa numeracji 2-/3-/4-, nie nazw orto/meta/para. Pełna treść:

Podstawniki X kierujące w położenie 2- lub 4-Podstawniki X kierujące w położenie 3-
–OH albo –O⁻ albo –OR–CHO, –COR
–NH₂ albo –NHR albo –NR₂–COOH albo –COOR
–NHCOR–CN
–R, –C₆H₅–NO₂
–Cl, –Br, –I–NH₃⁺ albo –NR₃⁺
–SO₃H

R – grupa alkilowa

2. Stałe dysocjacji dla grup funkcyjnych aminokwasów w temperaturze 25 °C

s. 8 broszury

Stałe dysocjacji dla grup funkcyjnych aminokwasów w temperaturze 25 °C

C-2 tabela fragment s. 8 broszury

Tabela 20 aminokwasów (te same co na s. 6–7, w kolejności kodów: Ala, Arg, Asn, Asp, Cys, Gln, Glu, Gly, His, Ile, Leu, Lys, Met, Phe, Pro, Ser, Thr, Trp, Tyr, Val). Dla każdej grupy KaK_\mathrm{a} i pKaK_\mathrm{a}: grupa karboksylowa przy atomie Cα i dodatkowa, sprotonowana grupa aminowa przy atomie Cα i dodatkowa, inne grupy. Puste pola oznaczone „–”. pKaK_\mathrm{a} grupy –COOH przy Cα: od 1,70 (His) do 2,38 (Trp); grupy –NH₃⁺ przy Cα: od 8,73 (Asn) do 10,47 (Pro).

Fragment dosłownie (wszystkie aminokwasy z niepustą kolumną „dodatkowej” lub „innych grup” oraz alanina), w komórkach KaK_\mathrm{a} / pKaK_\mathrm{a}:

KodNazwa–COOH przy Cα–COOH dodatk.–NH₃⁺ przy Cα–NH₃⁺ dodatk.inne grupy
Alaalanina4,68 · 10⁻³ / 2,33–1,95 · 10⁻¹⁰ / 9,71––
Argarginina9,33 · 10⁻³ / 2,03–1,00 · 10⁻⁹ / 9,007,94 · 10⁻¹³ / 12,10–
Aspkwas asparaginowy1,12 · 10⁻² / 1,951,95 · 10⁻⁴ / 3,712,19 · 10⁻¹⁰ / 9,66––
Cyscysteina1,23 · 10⁻² / 1,91–5,25 · 10⁻¹¹ / 10,28–7,24 · 10⁻⁹ / 8,14 (–SH)
Glukwas glutaminowy6,92 · 10⁻³ / 2,167,08 · 10⁻⁵ / 4,152,63 · 10⁻¹⁰ / 9,58––
Hishistydyna2,00 · 10⁻² / 1,70–8,13 · 10⁻¹⁰ / 9,099,12 · 10⁻⁷ / 6,04–
Lyslizyna7,08 · 10⁻³ / 2,15–6,92 · 10⁻¹⁰ / 9,162,14 · 10⁻¹¹ / 10,67–
Tyrtyrozyna5,75 · 10⁻³ / 2,24–9,12 · 10⁻¹⁰ / 9,04–7,94 · 10⁻¹¹ / 10,10 (–OH)

To fragment tabeli. Całość: PDF CKE, s. 8.

3. Wartości stałej dysocjacji wybranych kwasów i zasad w temperaturze 25 °C

s. 9 broszury

Wartości stałej dysocjacji wybranych kwasów i zasad w temperaturze 25 °C

C-3 tabela fragment s. 9 broszury

Trzy podtabele: kwasy nieorganiczne (wzór, nazwa, etap, KaK_\mathrm{a}, pKaK_\mathrm{a}), kwasy organiczne i zasady (KbK_\mathrm{b}, pKbK_\mathrm{b}).

Kwasy nieorganiczne — 17 kwasów: HF\ce{HF}, HCl\ce{HCl}, HBr\ce{HBr}, HI\ce{HI}, HX2S\ce{H2S}, HX2Se\ce{H2Se}, HX2Te\ce{H2Te}, HClO\ce{HClO}, HClOX2\ce{HClO2}, HNOX2\ce{HNO2}, HX2SOX3\ce{H2SO3}, HX2SOX4\ce{H2SO4}, HX3BOX3\ce{H3BO3}, HX3AsOX4\ce{H3AsO4}, HX3POX4\ce{H3PO4}, HX4SiOX4\ce{H4SiO4}, HX2COX3\ce{H2CO3}. Kwasów HNOX3\ce{HNO3}, HClOX3\ce{HClO3}, HClOX4\ce{HClO4} w tabeli nie ma. Dla HX2SOX4\ce{H2SO4} podano tylko etap 2. Fragment dosłownie:

WzórNazwaEtapKaK_\mathrm{a}pKaK_\mathrm{a}
HF\ce{HF}kwas fluorowodorowy6,31 · 10⁻⁴3,20
HCl\ce{HCl}kwas chlorowodorowy10⁷–7,0
HI\ce{HI}kwas jodowodorowy10¹⁰–10,0
HX2S\ce{H2S}kwas siarkowodorowy1 / 28,91 · 10⁻⁸ / 10⁻¹⁹7,05 / 19,0
HNOX2\ce{HNO2}kwas azotowy(III)5,62 · 10⁻⁴3,25
HX2SOX3\ce{H2SO3}kwas siarkowy(IV)1 / 21,41 · 10⁻² / 6,31 · 10⁻⁸1,85 / 7,2
HX2SOX4\ce{H2SO4}kwas siarkowy(VI)21,02 · 10⁻²1,99
HX3POX4\ce{H3PO4}kwas ortofosforowy(V)1 / 2 / 36,92 · 10⁻³ / 6,17 · 10⁻⁸ / 4,79 · 10⁻¹³2,16 / 7,21 / 12,32
HX2COX3\ce{H2CO3}kwas węglowy1 / 24,47 · 10⁻⁷ / 4,68 · 10⁻¹¹6,35 / 10,33

Kwasy organiczne (pełna treść, KaK_\mathrm{a} / pKaK_\mathrm{a}): HX2CX2OX4\ce{H2C2O4} kwas szczawiowy — etap 1: 5,62 · 10⁻² / 1,25, etap 2: 1,55 · 10⁻⁴ / 3,81; HCOOH\ce{HCOOH} kwas mrówkowy 1,78 · 10⁻⁴ / 3,75; CHX3COOH\ce{CH3COOH} kwas octowy 1,75 · 10⁻⁵ / 4,756; CHX3CHX2COOH\ce{CH3CH2COOH} kwas propanowy 1,35 · 10⁻⁵ / 4,87; CX6HX5COOH\ce{C6H5COOH} kwas benzoesowy 6,25 · 10⁻⁵ / 4,204; CX6HX5OH\ce{C6H5OH} fenol 1,02 · 10⁻¹⁰ / 9,99.

Zasady (pełna treść, KbK_\mathrm{b} / pKbK_\mathrm{b}): NHX3\ce{NH3} amoniak 1,78 · 10⁻⁵ / 4,75; CHX3NHX2\ce{CH3NH2} metanoamina 4,57 · 10⁻⁴ / 3,34; CHX3CHX2NHX2\ce{CH3CH2NH2} etanoamina 4,47 · 10⁻⁴ / 3,35; CHX3CHX2CHX2NHX2\ce{CH3CH2CH2NH2} propano-1-amina 3,47 · 10⁻⁴ / 3,46; (CHX3)X2NH\ce{(CH3)2NH} N-metylometanoamina 5,37 · 10⁻⁴ / 3,27; (CHX3)X3N\ce{(CH3)3N} N,N-dimetylometanoamina 6,31 · 10⁻⁵ / 4,20; CX6HX5NHX2\ce{C6H5NH2} anilina 7,41 · 10⁻¹⁰ / 9,13.

To fragment tabeli. Całość: PDF CKE, s. 9.

Uwaga: Broszura nie objaśnia symboli KaK_\mathrm{a}, pKaK_\mathrm{a} ani nie definiuje „p”; z par kolumn widać, że pK=−log⁡KK = -\log K.

Jak CKE tego używa

  • Matura 2025, zad. 12 (0–3) — pH roztworu chlorku amonu (0,100{,}10 g w 100 cm3100\ \mathrm{cm^3}) i barwa błękitu bromotymolowego w tym roztworze. Zasady oceniania: za każdy punkt „odczytanie z tablic odpowiedniej wartości stałej” — w broszurze jest KbK_\mathrm{b} amoniaku (s. 9), a zakres zmiany barwy błękitu bromotymolowego na s. 11. Iloczynu jonowego wody broszura nie podaje.

4. Średnie długości wiązań w cząsteczkach w fazie gazowej

s. 9 broszury

Średnie długości wiązań w cząsteczkach w fazie gazowej

C-4 tabela s. 9 broszury

Pełna treść, długość w pm:

Wiązania pojedynczeDługość, pmWiązania wielokrotneDługość, pm
Br–Br228C=C134
C–C153C=O121
Cl–Cl199N=O118
H–H74O=O121
I–I267S=O148
O–H96N≡N113
H–F92C≡C120
H–Cl128C≡N116
H–Br141
H–I161
C–O142
N–O143

5. Wartości iloczynu rozpuszczalności wybranych substancji w temperaturze 25 °C

s. 10 broszury

Wartości iloczynu rozpuszczalności wybranych substancji w temperaturze 25 °C

C-5 tabela fragment s. 10 broszury

Kolumny: wzór, nazwa, KsK_\mathrm{s}, pKsK_\mathrm{s}. 29 substancji: AgBr\ce{AgBr}, AgCl\ce{AgCl}, AgI\ce{AgI}, AgX3POX4\ce{Ag3PO4}, AgX2SOX4\ce{Ag2SO4}, AlPOX4\ce{AlPO4}, BaCOX3\ce{BaCO3}, BaCrOX4\ce{BaCrO4}, BaFX2\ce{BaF2}, BaSOX4\ce{BaSO4}, CaCOX3\ce{CaCO3}, CaFX2\ce{CaF2}, Ca(OH)X2\ce{Ca(OH)2}, CaX3(POX4)X2\ce{Ca3(PO4)2}, CaSOX4\ce{CaSO4}, CuX3(POX4)X2\ce{Cu3(PO4)2}, FeCOX3\ce{FeCO3}, Fe(OH)X2\ce{Fe(OH)2}, Fe(OH)X3\ce{Fe(OH)3}, KClOX4\ce{KClO4}, MgCOX3\ce{MgCO3}, MgFX2\ce{MgF2}, Mg(OH)X2\ce{Mg(OH)2}, MgX3(POX4)X2\ce{Mg3(PO4)2}, PbClX2\ce{PbCl2}, PbIX2\ce{PbI2}, PbSOX4\ce{PbSO4}, Zn(OH)X2\ce{Zn(OH)2}, ZnCOX3\ce{ZnCO3}. Fragment dosłownie:

WzórNazwaKsK_\mathrm{s}pKsK_\mathrm{s}
AgCl\ce{AgCl}chlorek srebra(I)1,77 · 10⁻¹⁰9,75
AgI\ce{AgI}jodek srebra(I)8,52 · 10⁻¹⁷16,07
BaSOX4\ce{BaSO4}siarczan(VI) baru1,08 · 10⁻¹⁰9,97
CaCOX3\ce{CaCO3}węglan wapnia3,36 · 10⁻⁹8,47
Ca(OH)X2\ce{Ca(OH)2}wodorotlenek wapnia5,02 · 10⁻⁶5,30
Fe(OH)X3\ce{Fe(OH)3}wodorotlenek żelaza(III)2,79 · 10⁻³⁹38,55
Mg(OH)X2\ce{Mg(OH)2}wodorotlenek magnezu5,61 · 10⁻¹²11,25
PbIX2\ce{PbI2}jodek ołowiu(II)9,8 · 10⁻⁹8,01

To fragment tabeli. Całość: PDF CKE, s. 10.

Uwaga: Wyrażenia na iloczyn rozpuszczalności broszura nie podaje — są same wartości.

6. Tabela wartości logarytmów dziesiętnych

s. 10 broszury

Tabela wartości logarytmów dziesiętnych

C-6 tabela fragment s. 10 broszury

Cztery pary kolumn xx | log⁡x\log x; xx od 0,01 do 1,00 co 0,01 (100 wartości), log⁡x\log x z dokładnością do trzech miejsc po przecinku — wartości tylko dla x≤1x \le 1. Wybrane wartości dosłownie:

xxlog⁡x\log x
0,01–2,000
0,02–1,699
0,05–1,301
0,10–1,000
0,20–0,699
0,25–0,602
0,30–0,523
0,50–0,301
0,75–0,125
0,99–0,004
1,000,000

To fragment tabeli. Całość: PDF CKE, s. 10.

Uwaga: Na biologii obowiązuje kalkulator prosty, bez logarytmów — tam ta tabela zastępuje kalkulator naukowy.

7. Wybrane wskaźniki kwasowo-zasadowe

s. 11 broszury

Wybrane wskaźniki kwasowo-zasadowe

C-7 tabela s. 11 broszury

Pełna treść (w broszurze obok jest pasek barwny na skali pH 0–14). Wskaźnika uniwersalnego ani lakmusu broszura nie podaje.

WskaźnikZakres pH zmiany barwyforma kwasowaforma zasadowa
oranż metylowy3,1–4,4czerwonażółta
czerwień Kongo3,0–5,0niebieskofioletowaczerwona
zieleń bromokrezolowa4,0–5,6żółtaniebieska
błękit bromotymolowy6,0–7,6żółtaniebieska
czerwień fenolowa6,4–8,0żółtaczerwona
czerwień obojętna6,8–8,0czerwonażółta
czerwień krezolowa7,2–8,8żółtaczerwona
fenoloftaleina8,0–10,0bezbarwnaróżowoczerwona
tymoloftaleina9,4–10,6bezbarwnaniebieska
błękit Nilu10,1–11,1niebieskaczerwona

8. Potencjał standardowy redukcji

s. 12 broszury

Potencjał standardowy redukcji

C-8 tabela fragment s. 12 broszury

70 półreakcji (34 + 36, druga kolumna: „Potencjał standardowy redukcji – cd.”) w porządku alfabetycznym symbolu pierwiastka, od –3,040 V (Li) do 2,866 V (FX2\ce{F2}). Półreakcje zapisane jako redukcja ze strzałką ⇌, elektron jako „e” bez znaku ładunku. Osobnej tabeli „szereg aktywności metali” broszura nie ma — kolejność odczytasz z wartości E∘E^\circ.

Układy w tabeli: AgX+\ce{Ag+}, AgBr\ce{AgBr}, AgCl\ce{AgCl}, AlX3+\ce{Al^3+}, Al(OH)X4X−\ce{Al(OH)4-}, AuX3+\ce{Au^3+}, BaX2+\ce{Ba^2+}, BeX2+\ce{Be^2+}, BiX3+\ce{Bi^3+}, BrX2\ce{Br2}, BrOX3X−\ce{BrO3-} (kwasowe i zasadowe), COX2\ce{CO2}/HCOOH\ce{HCOOH}, CaX2+\ce{Ca^2+}, CdX2+\ce{Cd^2+}, Cd(OH)X4X2−\ce{Cd(OH)4^2-}, ClX2\ce{Cl2}, ClOX3X−\ce{ClO3-} (kwasowe i zasadowe), CoX2+\ce{Co^2+}, CoX3+\ce{Co^3+}/CoX2+\ce{Co^2+}, CrX2+\ce{Cr^2+}, CrX3+\ce{Cr^3+}/CrX2+\ce{Cr^2+}, CrX3+\ce{Cr^3+}, CrX2OX7X2−\ce{Cr2O7^2-}, CrOX4X2−\ce{CrO4^2-}, CsX+\ce{Cs+}, CuX2+\ce{Cu^2+}, CuX2O\ce{Cu2O}, Cu(OH)X2\ce{Cu(OH)2}/CuX2O\ce{Cu2O}, FX2\ce{F2}, FeX2+\ce{Fe^2+}, FeX3+\ce{Fe^3+}/Fe\ce{Fe}, FeX3+\ce{Fe^3+}/FeX2+\ce{Fe^2+}, HX+\ce{H+}, HX2O\ce{H2O}/HX2\ce{H2}, HX2OX2\ce{H2O2}, HgX2+\ce{Hg^2+}, IX2\ce{I2}, IOX3X−\ce{IO3-}, KX+\ce{K+}, LiX+\ce{Li+}, MgX2+\ce{Mg^2+}, MnX2+\ce{Mn^2+}, MnOX2\ce{MnO2}, MnOX4X−\ce{MnO4-} (do MnOX4X2−\ce{MnO4^2-}, kwasowe, obojętne), MnOX4X2−\ce{MnO4^2-}, NOX3X−\ce{NO3-} (do NO\ce{NO} i do NX2OX4\ce{N2O4}), NaX+\ce{Na+}, NiX2+\ce{Ni^2+}, OX2\ce{O2} (4 półreakcje), PbX2+\ce{Pb^2+}, PbOX2\ce{PbO2} (2), PbSOX4\ce{PbSO4}, PtX2+\ce{Pt^2+}, RbX+\ce{Rb+}, S\ce{S}, SOX4X2−\ce{SO4^2-}/SOX3X2−\ce{SO3^2-}, SnX2+\ce{Sn^2+}, SnX4+\ce{Sn^4+}/SnX2+\ce{Sn^2+}, SrX2+\ce{Sr^2+}, ZnX2+\ce{Zn^2+}, Zn(OH)X4X2−\ce{Zn(OH)4^2-}.

Fragment dosłownie:

Równanie reakcjiE∘E^\circ, V
AgX++e⇌Ag\ce{Ag+ + e <=> Ag}0,800
AlX3++3 e⇌Al\ce{Al^3+ + 3e <=> Al}–1,676
ClX2+2 e⇌2 ClX−\ce{Cl2 + 2e <=> 2Cl-}1,358
CrX2OX7X2−+14 HX++6 e⇌2 CrX3++7 HX2O\ce{Cr2O7^2- + 14H+ + 6e <=> 2Cr^3+ + 7H2O}1,36
CuX2++2 e⇌Cu\ce{Cu^2+ + 2e <=> Cu}0,342
FX2+2 e⇌2 FX−\ce{F2 + 2e <=> 2F-}2,866
FeX3++e⇌FeX2+\ce{Fe^3+ + e <=> Fe^2+}0,771
2 HX++2 e⇌HX2\ce{2H+ + 2e <=> H2}0,000
LiX++e⇌Li\ce{Li+ + e <=> Li}–3,040
MnOX4X−+8 HX++5 e⇌MnX2++4 HX2O\ce{MnO4- + 8H+ + 5e <=> Mn^2+ + 4H2O}1,507
MnOX4X−+2 HX2O+3 e⇌MnOX2+4 OHX−\ce{MnO4- + 2H2O + 3e <=> MnO2 + 4OH-}0,595
OX2+4 HX++4 e⇌2 HX2O\ce{O2 + 4H+ + 4e <=> 2H2O}1,229
PbOX2+SOX4X2−+4 HX++2 e⇌PbSOX4+2 HX2O\ce{PbO2 + SO4^2- + 4H+ + 2e <=> PbSO4 + 2H2O}1,691
ZnX2++2 e⇌Zn\ce{Zn^2+ + 2e <=> Zn}–0,762
Zn(OH)X4X2−+2 e⇌Zn+4 OHX−\ce{Zn(OH)4^2- + 2e <=> Zn + 4OH-}–1,199

To fragment tabeli. Całość: PDF CKE, s. 12.

Uwaga: Wzoru na SEM ogniwa (Ekatody∘−Eanody∘E^\circ_\mathrm{katody} - E^\circ_\mathrm{anody}) broszura nie podaje — tylko potencjały.

Jak CKE tego używa

  • Matura 2026, zad. 9.1 (0–4) — Ogniwo z anodą cynkową o SEM 1,0841{,}084 V. W przykładowym rozwiązaniu w zasadach oceniania: „EAE_A = –0,762 (V) (potencjał standardowy odczytany z tablic)” — to wiersz ZnX2++2 e⇌Zn\ce{Zn^2+ + 2e <=> Zn}; potencjał 0,3420{,}342 V półogniwa miedziowego też pochodzi z tej tabeli. Zasady liczą jako usterkę masy molowe o innej dokładności niż do drugiego miejsca po przecinku — tak jak w układzie okresowym (s. 15).

9. Wartości standardowej molowej entalpii tworzenia i spalania

s. 13 broszury

Wartości standardowej molowej entalpii tworzenia

C-9 tabela fragment s. 13 broszury

Kolumny: wzór związku, ΔHt0\Delta H^0_\mathrm{t}, kJ · mol⁻¹. 24 związki ze stanem skupienia w nawiasie: AlX2OX3\ce{Al2O3}, CO\ce{CO}, COX2\ce{CO2}, CaCX2\ce{CaC2}, CaO\ce{CaO}, Ca(OH)X2\ce{Ca(OH)2}, CrX2OX3\ce{Cr2O3}, FeO\ce{FeO}, FeX2OX3\ce{Fe2O3}, FeS\ce{FeS}, HBr\ce{HBr}, HCl\ce{HCl}, HF\ce{HF}, HI\ce{HI}, HX2O\ce{H2O} (c), HX2O\ce{H2O} (g), HX2S\ce{H2S}, MgO\ce{MgO}, MnOX2\ce{MnO2}, NHX3\ce{NH3}, NO\ce{NO}, NOX2\ce{NO2}, NaCl\ce{NaCl}, SiOX2\ce{SiO2}. Fragment dosłownie:

Wzór związkuΔHt0\Delta H^0_\mathrm{t}, kJ · mol⁻¹
COX2\ce{CO2} (g)–393,5
CO\ce{CO} (g)–110,5
HX2O\ce{H2O} (c)–285,8
HX2O\ce{H2O} (g)–241,8
NHX3\ce{NH3} (g)–45,9
HCl\ce{HCl} (g)–92,3
HI\ce{HI} (g)26,5
NO\ce{NO} (g)91,3
NOX2\ce{NO2} (g)33,2
AlX2OX3\ce{Al2O3} (s)–1675,7
CaO\ce{CaO} (s)–634,9
NaCl\ce{NaCl} (s)–411,2

To fragment tabeli. Całość: PDF CKE, s. 13.

Wartości standardowej molowej entalpii spalania

C-10 tabela fragment s. 13 broszury

Kolumny: nazwa związku (nazwy, nie wzory), ΔHs0\Delta H^0_\mathrm{s}, kJ · mol⁻¹. 18 związków: benzen (c), butan (g), etan (g), etanol (c), eten (g), etyn (g), glicerol (c), glukoza (s), heksan (c), kwas benzoesowy (s), kwas etanowy (c), kwas stearynowy (s), metan (g), metanol (c), pentan (c), propan (g), sacharoza (s), toluen (c). Źródło w broszurze: „Na podstawie: https://webbook.nist.gov”. Fragment dosłownie:

Nazwa związkuΔHs0\Delta H^0_\mathrm{s}, kJ · mol⁻¹
metan (g)–891
etan (g)–1561
propan (g)–2219
etanol (c)–1368
glukoza (s)–2802
benzen (c)–3267
sacharoza (s)–5643
kwas stearynowy (s)–11280

To fragment tabeli. Całość: PDF CKE, s. 13.

Uwaga: Prawa Hessa ani wzoru na entalpię reakcji z entalpii tworzenia lub spalania broszura nie podaje — same tabele.

10. Stałe i wzory matematyczne (ramki poza spisem treści)

s. 13 broszury

Tych ramek na s. 13 nie ma w spisie treści broszury, więc łatwo je przeoczyć.

Objętość 1 mola gazu doskonałego w warunkach normalnych

C-11 stała s. 13 broszury

Warunki normalne: t=0 ∘Ct = 0\ ^\circ\mathrm{C} oraz p=1013,25 hPap = 1013{,}25\ \mathrm{hPa}

V=22,41 dm3⋅mol−1V = 22{,}41\ \mathrm{dm^3 \cdot mol^{-1}}

Stała Faradaya

C-12 stała s. 13 broszury
F=NA⋅eF≈9,6485⋅104 C⋅mol−1F = N_A \cdot e \qquad F \approx 9{,}6485 \cdot 10^4\ \mathrm{C \cdot mol^{-1}}

Definicja logarytmu

Logarytmem log⁡ab\log_a b liczby b>0b > 0 przy podstawie aa (a>0a > 0 i a≠1a \ne 1) nazywamy wykładnik cc potęgi, do której należy podnieść aa, aby otrzymać bb:

log⁡ab=c wtedy i tylko wtedy, gdy ac=b\log_a b = c \text{ wtedy i tylko wtedy, gdy } a^c = b

Własności logarytmu

Dla dowolnych liczb rzeczywistych x>0x > 0, y>0y > 0 oraz rr prawdziwe są równości:

log⁡a(x⋅y)=log⁡ax+log⁡aylog⁡a(xy)=log⁡ax−log⁡aylog⁡axr=r⋅log⁡ax\log_a(x \cdot y) = \log_a x + \log_a y \qquad \log_a\left(\dfrac{x}{y}\right) = \log_a x - \log_a y \qquad \log_a x^r = r \cdot \log_a x

Oznaczenie logarytmu dziesiętnego

Zapisy log⁡x\log x oraz lg⁡x\lg x oznaczają log⁡10x\log_{10} x.

Równanie kwadratowe

Równanie kwadratowe ax2+bx+c=0ax^2 + bx + c = 0, gdzie a≠0a \ne 0, ma rozwiązania rzeczywiste wtedy i tylko wtedy, gdy Δ=b2−4ac≥0\Delta = b^2 - 4ac \ge 0. Rozwiązania te wyrażają się wzorami:

x1=−b−Δ2a,x2=−b+Δ2ax_1 = \dfrac{-b - \sqrt{\Delta}}{2a}, \quad x_2 = \dfrac{-b + \sqrt{\Delta}}{2a}

Uwaga: Przydaje się przy obliczaniu stężeń równowagowych ze stałej równowagi — samego wyrażenia na stałą równowagi broszura nie podaje.

11. Rozpuszczalność soli i wodorotlenków w wodzie w temperaturze 25 °C

s. 14 broszury

Rozpuszczalność soli i wodorotlenków w wodzie w temperaturze 25 °C, podane w g/100 g H₂O

C-17 tabela fragment s. 14 broszury

Wiersze — 16 kationów: AgX+\ce{Ag+}, AlX3+\ce{Al^3+}, BaX2+\ce{Ba^2+}, CaX2+\ce{Ca^2+}, CrX3+\ce{Cr^3+}, CuX2+\ce{Cu^2+}, FeX2+\ce{Fe^2+}, FeX3+\ce{Fe^3+}, KX+\ce{K+}, MgX2+\ce{Mg^2+}, MnX2+\ce{Mn^2+}, NHX4X+\ce{NH4+}, NaX+\ce{Na+}, PbX2+\ce{Pb^2+}, SnX2+\ce{Sn^2+}, ZnX2+\ce{Zn^2+}. Kolumny — 12 anionów: ClX−\ce{Cl-}, BrX−\ce{Br-}, IX−\ce{I-}, NOX3X−\ce{NO3-}, CHX3COOX−\ce{CH3COO-}, SX2−\ce{S^2-}, SOX3X2−\ce{SO3^2-}, SOX4X2−\ce{SO4^2-}, COX3X2−\ce{CO3^2-}, CrOX4X2−\ce{CrO4^2-}, POX4X3−\ce{PO4^3-}, OHX−\ce{OH-}. W komórce litera, a dla R i S w nawiasie rozpuszczalność w g/100 g H₂O, czasem dla innej temperatury (np. 20 °C).

Legenda dosłownie:

  • R – substancja dobrze rozpuszczalna (>2 g/100 g H₂O)

  • S – substancja średnio rozpuszczalna (0,1 g–2 g/100 g H₂O)

  • T – substancja trudno rozpuszczalna (<0,1 g/100 g H₂O)

  • d – związek ulega rozkładowi w wodzie

  • — związek jest nietrwały, nie został otrzymany lub brak jest danych

Zapisu „T → d” / „R → d” (np. AgX+\ce{Ag+} z OHX−\ce{OH-}) legenda nie objaśnia. Fragment dosłownie (kolejność kolumn jak wyżej):

ClX−\ce{Cl-}BrX−\ce{Br-}IX−\ce{I-}NOX3X−\ce{NO3-}CHX3COOX−\ce{CH3COO-}SX2−\ce{S^2-}SOX3X2−\ce{SO3^2-}SOX4X2−\ce{SO4^2-}COX3X2−\ce{CO3^2-}CrOX4X2−\ce{CrO4^2-}POX4X3−\ce{PO4^3-}OHX−\ce{OH-}
AgX+\ce{Ag+}TTTR (234)S (1,0)²⁰ °CTTS (0,8)TTTT → d
BaX2+\ce{Ba^2+}R (37,0)R (100)R (221)R (10,3)R (79,2)R → dTTTTTR (4,9)
CaX2+\ce{Ca^2+}R (81,3)R (156)R (215)R (144)R (34,7)T → dTS (0,2)TS (2,0)TS (0,2)²⁰ °C
NaX+\ce{Na+}R (36,0)R (94,6)R (184)R (91,2)R (50,4)R (20,6)R (30,7)R (28,1)R (30,7)R (87,6)R (14,4)R (100)
PbX2+\ce{Pb^2+}S (1,1)S (1,0)S (0,1)R (59,7)R (44,3)²⁰ °CTTTTTTT

To fragment tabeli. Całość: PDF CKE, s. 14.

Uwaga: Definicji rozpuszczalności ani wzorów na stężenie procentowe i molowe broszura nie podaje.

Jak CKE tego używa

  • Matura 2026, zad. 10 (0–2) — Wybór soli w doświadczeniu (do roztworu jednej soli wkraplano roztwór innej) i równanie reakcji w formie jonowej skróconej. Zasady oceniania przypisują zadaniu wymaganie: „na podstawie tablicy rozpuszczalności soli i wodorotlenków przewiduje wynik reakcji strąceniowej”.

12. Układ okresowy pierwiastków

s. 15 broszury

Układ okresowy pierwiastków

C-18 tabela fragment s. 15 broszury

Układ 18-grupowy, 118 pierwiastków (do Og), lantanowce (Ce–Lu, 58–71) i aktynowce (Th–Lr, 90–103) w osobnych wierszach. Komórka-wzór opisuje pola: „Liczba atomowa (liczba porządkowa)”, „Symbol pierwiastka”, „Nazwa”, „Masa atomowa, u”, „Elektroujemność w skali Paulinga”. Legenda kolorów: METALE, PÓŁMETALE, NIEMETALE, GAZY SZLACHETNE, BRAK PRZYPORZĄDKOWANIA.

Masy atomowe na ogół z dwoma miejscami po przecinku (wyjątki: H 1,008; Pb 207,2). Pod tabelą: „Dla pierwiastków promieniotwórczych, które nie mają stabilnych izotopów, podano masę atomową najtrwalszego izotopu” — te masy są w nawiasach kwadratowych, np. Tc [97,91], Po [208,98]; uran ma masę bez nawiasu: 238,03. Gazy szlachetne, lantanowce i aktynowce są bez elektroujemności. Półmetale (z kolorów): B, Si, Ge, As, Sb, Te, At. Fragment dosłownie:

ZSymbolNazwaMasa atomowa, uElektroujemność
1HWodór1,0082,2
2HeHel4,00–
6CWęgiel12,012,6
7NAzot14,013,0
8OTlen16,003,4
9FFluor19,004,0
11NaSód22,990,9
17ClChlor35,453,2
20CaWapń40,081,0
26FeŻelazo55,851,8
29CuMiedź63,551,9
47AgSrebro107,871,9
53IJod126,902,7
82PbOłów207,21,8
92UUran238,03–

Kreska „–” w kolumnie elektroujemności: w broszurze pole jest puste.

To fragment tabeli. Całość: PDF CKE, s. 15.

Czego nie ma w broszurze — naucz się

Część chemiczna to dane, nie wzory. Każdy punkt poniżej porównaliśmy z pełną treścią broszury i z podstawą programową chemii (zakres rozszerzony): tych zależności i definicji w broszurze nie znajdziesz, a egzamin ich wymaga.

Mol, stechiometria, roztwory

  • Zależności mola: n=mMn = \frac{m}{M}, n=VVmn = \frac{V}{V_m}, n=NNAn = \frac{N}{N_A} — broszura ma same stałe (masy atomowe, 22,41 dm3⋅mol−122{,}41\ \mathrm{dm^3 \cdot mol^{-1}}, NAN_A).
  • Wydajność reakcji.
  • Stężenie procentowe i molowe, definicja rozpuszczalności (jest tylko tabela rozpuszczalności w g/100 g wody).

Kinetyka, równowaga, termochemia

  • Szybkość reakcji v=ΔcΔtv = \frac{\Delta c}{\Delta t}.
  • Równanie kinetyczne v=k[A]x[B]yv = k[\mathrm{A}]^x[\mathrm{B}]^y.
  • Wyrażenie na stałą równowagi KK (są tylko wzory na pierwiastki równania kwadratowego, s. 13).
  • Entalpia reakcji z entalpii tworzenia lub spalania — prawo Hessa (są tylko tabele, s. 13).

Roztwory wodne: pH, dysocjacja

  • pH, pOH, pKwK_\mathrm{w} i iloczyn jonowy wody: Kw=1,0⋅10−14K_\mathrm{w} = 1{,}0 \cdot 10^{-14} w 25 °C, pH + pOH = 14.
  • Stopień dysocjacji α\alpha.
  • Prawo rozcieńczeń Ostwalda (są same wartości stałych dysocjacji, s. 8–9).
  • Wyrażenie na iloczyn rozpuszczalności KsK_\mathrm{s} (są same wartości, s. 10).

Elektrochemia

  • SEM ogniwa: SEM=Ekatody∘−Eanody∘\mathrm{SEM} = E^\circ_\mathrm{katody} - E^\circ_\mathrm{anody} (jest tylko tabela potencjałów, s. 12).

Jak korzystać z broszury na egzaminie z chemii

„Kalkulator naukowy […] może mieć wprowadzone wartości stałych fizycznych, astronomicznych i chemicznych (CKE nie ponosi odpowiedzialności za ich poprawność; w rozwiązaniach zadań za prawidłowe wartości stałych uznawane będą wartości podane w broszurze Wybrane wzory i stałe fizykochemiczne na egzamin maturalny z biologii, chemii i fizyki).”
— Komunikat CKE o przyborach w 2027 r., pkt 5
„Zastosowanie błędnych wartości liczbowych wielkości niewymienionych w informacji wprowadzającej, treści zadania, poleceniu lub tablicach i niebędących wynikiem obliczeń należy traktować jako błąd metody.”
— Informator CKE z chemii (s. 11) i zasady oceniania 2023–2026
„Uwaga: W poniższym zestawie przedstawiono wybrane wzory oraz stałe fizyczne. Przy każdym wzorze zapisano nazwę wielkości lub prawa albo zjawiska, którego wzór dotyczy. Symboli wszystkich wielkości występujących we wzorach nie opisano – przyjęto dla nich powszechnie używane oznaczenia. Podobnie nie opisano warunków i zakresów stosowalności przedstawionych wzorów. Wartości wielkości wektorowych zapisano bez symbolu wektora.”
— Broszura CKE, s. 16 — uwaga nad częścią fizyczną; w części chemicznej symbole kolumn też nie są objaśnione
  1. 1

    Stałe bierz z broszury.

    Stała Avogadro i stała gazowa (s. 20), objętość molowa 22,41 dm3⋅mol−122{,}41\ \mathrm{dm^3 \cdot mol^{-1}} i stała Faradaya (s. 13) — w wartościach z broszury, nie z pamięci kalkulatora.

  2. 2

    Masy atomowe — z układu okresowego na s. 15.

    Na ogół z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku (wodór 1,008). W 2026 r. (zad. 9.1) zasady oceniania liczyły inną dokładność mas molowych jako usterkę.

  3. 3

    Symbole i definicje znasz sam.

    Broszura nie objaśnia KaK_\mathrm{a}, pKaK_\mathrm{a}, KsK_\mathrm{s}, E∘E^\circ ani ΔH0\Delta H^0 i nie podaje definicji pH, stężeń ani wyrażeń na stałe — tylko wartości. Czego nie ma w tablicach ani w treści zadania, musisz znać, np. iloczyn jonowy wody.

  4. 4

    Tabela potencjałów jest alfabetyczna.

    Półreakcje na s. 12 są ułożone według symbolu pierwiastka (Ag … Zn), nie według E∘E^\circ. W 2026 r. (zad. 9.1) przykładowe rozwiązanie CKE brało stąd E∘=−0,762E^\circ = -0{,}762 V dla cynku i 0,3420{,}342 V dla miedzi.

  5. 5

    Duże tabele czytaj po nagłówkach.

    Rozpuszczalność (s. 14): kationy w wierszach, aniony w kolumnach, litera R / S / T i rozpuszczalność w g/100 g wody. Stałe dysocjacji (s. 9): osobno kwasy nieorganiczne, organiczne i zasady.

  6. 6

    Zajrzyj na s. 13 — tego nie ma w spisie treści.

    Objętość molowa, stała Faradaya, definicja i własności logarytmu oraz wzory na pierwiastki równania kwadratowego (przydatne przy stężeniach równowagowych).

Przybory na maturze z chemii 2027

Według komunikatu dyrektora CKE z 20 sierpnia 2026 r. (egzamin maturalny w Formule 2023):

Przybór lub materiałObowiązkowo / fakultatywnieZapewnia
„Wybrane wzory i stałe fizykochemiczne na egzamin maturalny z biologii, chemii i fizyki”obowiązkowoszkoła
kalkulator naukowyobowiązkowozdający lub szkoła
linijkafakultatywniezdający lub szkoła
  • Kalkulator naukowy według CKE musi umożliwiać obliczanie wartości funkcji logarytmicznych, trygonometrycznych (i odwrotnych do nich) oraz potęg o dowolnym wykładniku rzeczywistym. Nie może zawierać wzorów, praw ani zasad chemicznych, łączyć się z innymi urządzeniami ani z internetem, nie może też mieć funkcji programowania.
  • „Zdający lub szkoła”: przewodniczący zespołu egzaminacyjnego (dyrektor szkoły) informuje, czy dany przybór zapewnia szkoła, czy każdy przynosi własny.
  • Instrukcja na s. 2 arkusza z 2026 r.: „Możesz korzystać z Wybranych wzorów i stałych fizykochemicznych na egzamin maturalny z biologii, chemii i fizyki, z linijki oraz z kalkulatora naukowego.”
  • Arkusze CKE cytują w materiałach źródłowych też inne tablice (np. „W. Mizerski, Tablice chemiczne”), ale na egzamin wolno mieć wyłącznie broszurę CKE.
  • Egzamin w Formule 2015, przeprowadzany też w 2027 r., ma na chemii tę samą broszurę, ale kalkulator prosty.

Źródło: Komunikat o materiałach i przyborach pomocniczych w 2027 r. (cke.gov.pl), pkt 1, 2 i 5.

Karta wzorów z chemii: najczęstsze pytania

Czy w karcie wzorów z chemii jest szereg aktywności metali?

Tabeli pod taką nazwą nie ma. Jest „Potencjał standardowy redukcji” (s. 12): 70 półreakcji od –3,040 V (lit) do 2,866 V (fluor), ułożonych alfabetycznie według symbolu pierwiastka, a nie według wartości. Kolejność aktywności metali odczytasz, porównując ich potencjały standardowe.

Źródło: Broszura CKE, s. 12 (PDF)

Czy w broszurze jest wzór na pH i iloczyn jonowy wody?

Nie. Broszura nie definiuje pH, pOH ani nie podaje iloczynu jonowego wody — słowo „pH” występuje w niej tylko w nagłówku tabeli wskaźników. Do obliczeń są stałe dysocjacji (s. 8–9), tabela logarytmów dziesiętnych (s. 10) i własności logarytmu (s. 13). W maturze 2025 (zad. 12) pH roztworu chlorku amonu liczyło się z wartości stałej odczytanej z tablic.

Źródło: Broszura CKE, s. 9–13 (PDF); Arkusz i zasady oceniania 2025

Czy są wzory na stężenie procentowe, stężenie molowe i liczbę moli?

Nie. Broszura podaje same stałe i dane: masy atomowe (s. 15), objętość molową gazu (s. 13), stałą Avogadro (s. 20). Zależności n = m/M, n = V/Vm, stężenia, wydajność reakcji i szybkość reakcji trzeba znać samodzielnie.

Źródło: Broszura CKE (PDF)

Jaką objętość molową gazu przyjmować: 22,4 czy 22,41?

Broszura (s. 13) podaje: „Objętość 1 mola gazu doskonałego w warunkach normalnych t = 0 °C oraz p = 1013,25 hPa”: V = 22,41 dm³ · mol⁻¹. Ta ramka nie jest ujęta w spisie treści broszury, więc łatwo ją przeoczyć.

Źródło: Broszura CKE, s. 13 (PDF)

Z jaką dokładnością brać masy atomowe z układu okresowego?

Układ okresowy w broszurze (s. 15) podaje masy atomowe na ogół z dwoma miejscami po przecinku (wyjątki: wodór 1,008, ołów 207,2); dla pierwiastków promieniotwórczych bez stabilnych izotopów — masę najtrwalszego izotopu w nawiasie kwadratowym. W maturze 2026 (zad. 9.1) zasady oceniania liczyły jako usterkę masy molowe o innej dokładności niż do drugiego miejsca po przecinku.

Źródło: Broszura CKE, s. 15 (PDF); Zasady oceniania 2026

Czy w tabeli stałych dysocjacji jest kwas azotowy(V) i chlorowy(VII)?

Nie. Wśród 17 kwasów nieorganicznych na s. 9 nie ma HNO₃, HClO₃ ani HClO₄. Są m.in. HCl (Ka = 10⁷) i HI (10¹⁰), a dla H₂SO₄ podano tylko drugi etap dysocjacji. Obok jest 6 kwasów organicznych i 7 zasad (amoniak, aminy, anilina).

Źródło: Broszura CKE, s. 9 (PDF)

Jakie wskaźniki kwasowo-zasadowe są w broszurze?

Dziesięć, z zakresem pH zmiany barwy i barwą formy kwasowej i zasadowej (s. 11): oranż metylowy, czerwień Kongo, zieleń bromokrezolowa, błękit bromotymolowy, czerwień fenolowa, czerwień obojętna, czerwień krezolowa, fenoloftaleina, tymoloftaleina i błękit Nilu. Wskaźnika uniwersalnego ani lakmusu nie ma.

Źródło: Broszura CKE, s. 11 (PDF)

Czy broszura używa nazw orto, meta, para?

Nie. W tabeli wpływu kierującego podstawników (s. 7) położenia są ponumerowane: podstawniki kierujące w położenie 2- lub 4- (m.in. –OH, –NH₂, –R, chlorowce) i w położenie 3- (m.in. –CHO, –COOH, –CN, –NO₂, –SO₃H).

Źródło: Broszura CKE, s. 7 (PDF)

Pytania wspólne dla całej broszury (kalkulator naukowy, stałe w kalkulatorze, Braille) są na stronie kart wzorów.

Ćwicz z broszurą w ręku

Tablice pomagają tylko wtedy, gdy wiesz, gdzie co jest. Rozwiązuj zadania maturalne z chemii z każdego działu z wyjaśnieniami krok po kroku, a przed egzaminem napisz pełny arkusz z czasem i oceną według kryteriów CKE.

Źródła

Sprawdzono z cke.gov.pl: 20.10.2026

Zmiany na tej stronie

  • 20.10.2026 — Pierwsza wersja. Sprawdzono z cke.gov.pl: broszura (plik EM2023) i komunikat o przyborach na 2027 r. — bez zmian w zakresie chemii.